www.torun.pl

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


>>> ZOBACZ serwis Nicolaus Copernicus Thorunensis


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Wiele organizacji, firm a także osób prywatnych wspomaga miasto, Szpital Miejski w Toruniu oraz inne miejskie instytucje w walce z epidemią koronawirusa.
  • Miasto
    Rozszerza się lista placówek medycznych w województwie kujawsko-pomorskim, w których konieczne stało się zamknięcie lub ograniczenie działalności oddziałów i poradni przyszpitalnych z powodu koronawirusa.
  • Miasto
    Koronawirusa SARS-CoV-19 potwierdzono u 68 osób z terenu Torunia i powiatu toruńskiej. W kwarantannie domowej przebywa prawie 700 osób, a w miejscach kwarantanny zbiorowej 25 osób. W związku z przypadkami zarażenia u pacjentów i personelu Specjalistycznego Szpitala Miejskiego trzy oddziały placówki pozostają wyłączone.
  • Miasto
    Maseczki ochronne z Toruńskim Zakładów Materiałów Opatrunkowych trafią do Torunia.
  • Drogi, MZK
    Służby komunalne rozpoczynają od czwartku dezynfekcję przystanków i wiat na terenie Torunia.
  • Biznes, Miasto
    Nawet 670 tys. polskich firm skorzysta z Tarczy Finansowej - nowego programu skierowanego do przedsiębiorstw, które ucierpiały wskutek pandemii koronawirusa. Do mikrofirm, MŚP i dużych przedsiębiorstw trafi prawie 100 mld złotych – z czego nawet 60 mld zł jako środki bezzwrotne. Za realizację programu, który jest częścią rządowej Tarczy...
  • Tym razem w ramach akcji „Zostań w domu, ćwicz z nami” zestaw ćwiczeń przygotowała Energa KTS Toruń.
  • W ramach akcji #wolnezasoby Fabryka Cukiernicza "Kopernik" wspiera personel oraz pacjentów toruńskich szpitali i Domu Pomocy Społecznej podczas epidemii.
  • Rządowa Tarcza Antykryzysowa została uzupełniona o kolejne rozwiązania wspierające przedsiębiorców walczących ze skutkami wstrzymania lub ograniczenia działalności gospodarczej.
  • Przed izbą przyjęć Specjalistycznego Szpitala Miejskiego rozpoczęto rozstawianie namiotów. To w nich będzie się odbywała wstępna selekcja, umożliwiająca oddzielenie pacjentów z podejrzeniem zarażenia koronawirusem od pozostałych.
  • To kolejne działanie mające na celu ograniczenie negatywnych skutków pandemii na gospodarkę. Jest kierowane do małych i średnich przedsiębiorców. Środki przeznaczone na ten cel to 400 milionów złotych. Nabór wniosków ruszy z końcem kwietnia. Jak zapowiadają twórcy nowego funduszu pożyczkowego: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz...
  • Ministerstwo Rozwoju przedstawiło dziś (7 kwietnia) nowe propozycje rozwiązań dedykowanych przedsiębiorcom.
  • Ulica Bażyńskich na odcinku od Batorego do ul. Wojska Polskiego, na wysokości Szpitala Miejskiego, została zamknięta dla ruchu.
  • Fundacja na Rzecz Hematologii i Medycyny Regeneracyjnej prowadzi zbiórkę pieniędzy na zakup maseczek, przyłbic, kombinezonów i środków dezynfekcyjnych dla Oddziału Hematologii w Specjalistycznym Szpitalu Miejskim.