Mikołaj Kopernik | www.torun.pl

Turystyka

Mikołaj Kopernik | www.torun.pl

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


>>> ZOBACZ serwis Nicolaus Copernicus Thorunensis


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Przebarwione żółto drzewa w Parku Tysiąclecia jesienią, fot. Adam Zakrzewski
    Eko, Miasto
    Październikowe dni zachęcają do spacerów. Jednym z miejsc, które warto w tym czasie odwiedzić, jest zrewitalizowany Park Tysiąclecia na lewobrzeżu.
  • Na zdjęciu fryzjerka w maseczce obcina włosy klientowi
    Biznes, Miasto
    Centrum Wsparcia Biznesu prezentuje kolejny odcinek cyklu filmowego „Starówka Mistrzów”. Poznajcie fachowców, artystów, firmy, usługodawców i zakłady rzemieślnicze, które cieszą się największym zaufaniem klientów. Bohaterem odcinka jest mistrzyni nożyczek Irena Tywczyńska, prowadząca Studio Fryzjerskie Andromeda na toruńskiej starówce.
  • plakat koncertu
    Kultura, Miasto
    Jedynie w telewizji będzie można obejrzeć w tym roku koncert galowy Festiwalu Twórczości Niezapomnianych Artystów Polskich „Pejzaż bez Ciebie”. Tegoroczna edycja poświęcona jest Wojciechowi Młynarskiemu.
  • plakat koncertu
    Kultura, Miasto
    Pamięci tych co odeszli – to tytuł koncertu, który odbędzie się 30 października 2020 r. o godz. 19.00 w sali na Jordankach. Toruńska Orkiestra Symfoniczna upamiętni w ten sposób zmarłych członków społeczności akademickiej UMK.
  • Na zdjęciu: tramwaj jadący po ulicach miasta
    MZK
    W związku z pracami przy sieci trakcyjnej prowadzonymi w rejonie pl. Rapackiego inaczej będzie kursowała komunikacja miejska.
  • Na zdjęciu: grafika promująca program koordynowany przez CWB
    Biznes, Koronawirus
    W związku z kolejnym trudnym okresem dla branży gastronomicznej Centrum Wsparcia Biznesu wznawia akcję „Toruńska baza lokali z jedzeniem na wynos lub z dowozem”. Tworzona baza ma pomóc przedsiębiorcom i mieszkańcom w obliczu pandemii i związanych z nią obostrzeń. Ze wzlędu wprowadzone ograniczenia restauracje, puby, bary i kawiarnie mogą świadczyć...
  • Trzydzieści trzy pojemniki na małą elektronikę o charakterystycznym czerwonym kolorze pojawią się w tym tygodniu na toruńskich osiedlach. System Elektryczne Śmieci uruchomi firma MB Recykling.
  • Od niedzieli, 25 października 2020 r. przy teatrze Baj Pomorski działa plenerowa Scena Szekspirowska. Spotkamy w niej bohaterów stworzonych przez dramaturga wszech czasów.
  • O 146 osób wzrosła z poniedziałku na wtorek liczba torunian zakażonych koronawirusem SARS-CoV-2. Liczba osób chorych na dzień 27 października wynosi 1558.
  • Podczas konferencji prasowej 27 października premier Mateusz Morawiecki ogłosił szczegóły rządowego wsparcia dla branż dotkniętych obostrzeniami. Z pomocy będą mogły skorzystać firmy z branży gastronomicznej, rozrywkowej, zdrowia fizycznego i sprzedaży detalicznej.
  • We wtorek 27 października 2020 roku w Toruniu odbędzie się kolejna odsłona Czarnego Protestu. Organizatorzy zapowiadają, że tym razem protestować będą w samochodach i na rowerach jeżdząc po ruchliwych ulicach Torunia. Po godz. 15:00 mogą wystapić utrudnienia.
  • Podczas konferencji prasowej, 26 października 2020 r. prezydent Torunia Michał Zaleski poinformował o aktualnej sytuacji epidemicznej w mieście.
  • Od 27 października 2020 r. wojewoda zawiesił działalność kilku rodzajów placówek dziennej opieki nad seniorami i osobami niepełnosprawnymi. Centra i kluby integracji społecznej mogą jednak kontynuować działalność wytwórczą związaną z epidemią.
  • Aby wesprzeć najstarszych mieszkańców Torunia w związku ze wzrostem zakażeń oraz zaleceniami do pozostawania w domu osób powyżej 70. roku życia, toruńskie jednostki przygotowały szereg form pomocy dla seniorów. Będą one dopełnieniem rządowego programu „Wspieraj Seniora”.