www.torun.pl

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


>>> ZOBACZ serwis Nicolaus Copernicus Thorunensis


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Sezonowe lodowisko ruszyło
    Miasto, Sport
    Pierwsi łyżwiarze mogli ślizgać się na sezonowym lodowisku przy Rynku Staromiejskim już w piątek, ale to w sobotę (15 grudnia) zaplanowano oficjalne otwarcie. Z tej okazji przygotowano masę atrakcji.
  • Kultura, Miasto
    W sobotę 15 grudnia 2018 roku po raz 17. na scenie Akademickiego Centrum Kultury i Sztuki Od Nowa największe gwiazdy polskiej estrady zaśpiewały największe przeboje lidera Republiki. Podczas koncertu duet Tęskno odebrał Nagrodę Artystyczną Miasta Torunia im. Grzegorza Ciechowskiego. Koncert specjalny w toruńskiej Od Nowie to najważniejszy moment...
  • Kultura, Miasto
    Dni Grzegorza Ciechowskiego, Glenn Miller Orchestra i Queen symfonicznie na Jordankach, muzyka renesansowa w katedrze, Krzysztof Krawczyk w Auli UMK, fajans z Delft w Kamienicy pod Gwiazdą, a w Teatrze Horzycy premiera "Dziadka do orzechów" – to tylko wybrane propozycje na nadchodzący weekend w Toruniu.
  • Radni nagrali kolędę
    Kultura, Miasto
    Prezydent Michał Zaleski i toruńscy radni wystąpili w wyjątkowym filmie – na scenie CKK Jordanki w czapkach Świętego Mikołaja wspólnie zaśpiewali jedną z najpopularniejszych polskich kolęd – „Przybieżeli do Betlejem”. Dobrze znaną kolędę nagrali toruńscy radni wraz z prezydentem Michałem Zaleskim i jego zastępcami w mikołajki. W ten sposób...
  • 18 grudnia na ulice wyjedzie wyjątkowy tramwaj
    Miasto, MZK
    Niezwykły tramwaj kursował będzie po Toruniu od wtorku 18 grudnia 2018 r. Dlaczego niezwykły? Bo świątecznie iluminowany i rozbrzmiewający kolędami. Świąteczny tramwaj linii nr 1 rozpocznie kursowanie w najbliższy wtorek (18 grudnia) ok. godz. 10.10 z pętli przy Olimpijskiej. Będzie pięknie przybrany tysiącami światełek. W pierwszym kursie...
  • Miasto, Sport
    Wielkimi krokami zbliżają się 8. Halowe Mistrzostwa Świata w Lekkiej Atletyce Masters, które odbędą się w Toruniu 24-30. marca przyszłego roku. Podczas piątkowej konferencji prasowej w Hotelu Meeting omówiono stan przygotowań do tej prestiżowej imprezy.
  • Na placu Chrapka w Toruniu będzie jaśniej. Wykonawca, zgodnie z wcześniejszymi deklaracjami, rozpoczął montaż opraw oświetleniowych i uruchamianie oświetlenia.
  • Trwa Toruński Jarmark Bożonarodzeniowy, rozpoczęto montowanie szopki świątecznej, niebawem ruszy sezonowe lodowisko na Rynku Staromiejskim, a torunianie złożą sobie życzenia podczas tradycyjnej Wigilii Miejskiej – Boże Narodzenie coraz bliżej.
  • 15 grudnia 2018 roku w Dworze Artusa odbyła się premiera książki „Obcy astronom”, która zawiera 153 teksty autorstwa Grzegorza Ciechowskiego. Premiera publikacji wydanej w ramach serii „Piosenki na papierze” wydawnictwa Biuro Literackie odbyła się w ramach Dni Grzegorza Ciechowskiego 2018.
  • 7 par małżeńskich obchodziło w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu swoje złote gody. 13 grudnia 2018 r. jubilaci otrzymali Medale za Długoletnie Pożycie Małżeńskie.
  • W piątek 14 grudnia 2018 r. w godzinach popołudniowych wykonawca remontu ulicy Ligi Polskiej udostępni do ruchu po jednym pasie w każdym kierunku.
  • Wykonanie kompleksowej dokumentacji projektowej jest kolejnym krokiem do realizacji w Toruniu inwestycji w ramach programu "Mieszkanie Plus". Podpisanie umowy pomiędzy pracownią architektoniczną S.A.M.I Architekci a, a spółką MDR Toruń, z upoważnienia której występował przedstawiciel państwowej spółki PFR Nieruchomości, odbyło się 12 grudnia 2018...
  • 21 grudnia 2018 roku torunianie spotkają się z władzami miasta podczas tradycyjnej wigilii na Rynku Nowomiejskim. Z tej okazji dla mieszkańców przygotowano wiele atrakcji.
  • 13 grudnia 2018 roku w sali koncertowej CKK Jordanki koncertem „Ciechowski Symfonicznie” oficjalnie zainaugurowano tegoroczne Dni Grzegorza Ciechowskiego. Pełna widownia oklaskiwała gwiazdy polskiej estrady, które przypomniały największe przeboje lidera Republiki.