www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Kultura
    Teatr Baj Pomorski ma niespodziankę dla wszystkich dzieci. Zapraszamy na przedstawienie „Jaś i Małgosia” - spektakl online z musicalowym zacięciem.
  • Miasto
    30 maja obchodzimy Dzień Rodzicielstwa Zastępczego. Życzenia rodzicom zastępczym oraz ich podopiecznym złożył prezydent Michał Zaleski.
  • Drogi, Miasto
    Od 22 do 27 maja 2020 r. Miejski Zarząd Dróg w Toruniu przyjmował uwagi dotyczące trzech zaproponowanych koncepcji przebudowy ul. Łukasiewicza w Toruniu. Konsultacje cieszyły się dużym zainteresowaniem mieszkańców. Wpłynęło 38 uwag, złożono 4 pisma z propozycjami rozwiązań.
  • Drogi, Miasto
    Od najbliższego poniedziałku (1 czerwca) kierowcy parkujący w Strefie Płatnego Parkowania będą mogli wnosić opłaty za parkowanie w parkomatach.
  • Miasto, Sport
    W niedzielę 7 czerwca 2020 r. wystartuje pierwszy z cyklu historycznych rajdów rowerowych „Śladem toruńskich dróg do wolności”.
  • Miasto, Sport
    Zgodnie z zapowiedzią rządu, od 30 maja 2020 r. dostępne będą siłownie zewnętrzne. Wkrótce też będzie można korzystać z placów zabaw.
  • Ponad 7,5 mln zł wynosi budżet obywatelski Torunia na rok 2021. Wnioski będzie można składać już od 8 czerwca 2020 r.
  • U 140 mieszkańców Torunia i powiatu toruńskiego potwierdzono zarażenie koronawirusem SARS-CoV-2. Kwarantanną objęto 252 osoby, w tym 25 osób znajduje się w miejscu kwarantanny zbiorowej). Do 110 wzrosła liczba zarażonych, którzy powrócili do zdrowia. Od poniedziałku 25 maja nie zanotowano kolejnej ofiary śmiertelnej pandemii koronawirusa.
  • W związku z czwartym etapem znoszenia obostrzeń, możliwe będzie przeprowadzenie pierwszych kulturalnych wydarzeń plenerowych już w ten weekend! Miasto Toruń i toruńskie instytucje kultury zapraszają na Kino Letnie i spektakl z okazji Dnia Dziecka przy CKK Jordanki.
  • Jak branża wraca do normalności - opowiada Katarzyna Małkiewicz z toruńskiego Hotelu Filmar w kolejnym odcinku cyklu realizowanego przez Centrum Wsparcia Biznesu w Toruniu.
  • Z okazji Dnia Rodzicielstwa Zastępczego, który przypada 30 maja, prezydent Michał Zaleski przekazał upominki dla podopiecznych toruńskich rodzinnych domów dziecka i rodzin zastępczych.
  • W Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki powstało profesjonalne studio telewizyjne toruńskiej firmy Art4Media. Studio zainauguruje swoją działalność muzycznie, prezentując koncerty.
  • W Zielone Świątki (niedziela 31 maja) komunikacja miejska będzie funkcjonowała wg świątecznych rozkłądów jazdy.
  • Od pierwszego czerwca torunianie mogą korzystać z bezpośrednich porad konsumenckich. Miejski Rzecznik Konsumentów będzie udzielać porad i informacji oraz przyjmować wnioski o udzielenie pomocy prawnej w sprawach konsumenckich w Punkcie Informacyjnym przy ul. Wały gen. Sikorskiego 8 w godz. 7.30-15.30.