Toruński gotyk | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Za długoletnie pożycie małżeńskie
    Miasto
    Kolejne toruńskie pary odebrały Medale za Długoletnie Pożycie Małżeńskie. Wręczył je 22 września 2023 roku w Ratuszu Staromiejskim Prezydent Torunia Michał Zaleski. Odznaczenia państwowe nadane zostały przez Prezydenta RP 10 parom, które w tym roku świętują 50- i 51-lecie zawarcia związku małżeńskiego. Razem z medalem jubilatom Prezydent Zaleski...
  • Miasto
    Po służbie przygotowawczej i pomyślnie zdanym egzaminie 16 nowych urzędników samorządowych złożyło 25 września 2023 r. ślubowanie na sztandar miasta Torunia.
  • Na zdjęciu: prezydent Michał Zaleski stoi z kilkorgiem nauczycieli, którzy trzymają teczki z aktami mianowania, za nimi portret Mikołaja Kopernika
    Miasto
    109 nauczycieli toruńskich szkół uzyskało kolejny stopień awansu zawodowego na nauczyciela mianowanego.
  • Na zdjęciu: biała strzałka zawieszona na płocie, na niej czerwony napis: do lokalu wyborczzego
    Miasto
    W Toruniu funkcjonują 123 obwody głosowania – warto sprawdzić, gdzie oddać głos w nadchodzących wyborach parlamentarnych, które odbędą się 15 października 2023 r.
  • Na zdjęciu: park kieszonkowy
    Eko, Miasto
    W Toruniu rusza Green Lab, czyli Zielone Forum Torunia - pilotażowe narzędzie współpracy z mieszkańcami w zakresie zieleni i działań pro środowiskowych.
  • Biznes, Miasto
    To kolejni laureaci znaku jakości Made in Toruń. Są wśród nich firmy zajmujące się produkcją urządzeń pokładowych w przemyśle stoczniowym, wytwarzaniem konstrukcji stalowych, recyklingiem odpadów, montażem systemów klimatyzacyjnych, czy też działają w branżach instalacji teletechnicznych, czy transportowych.
  • W Toruniu funkcjonują 123 obwody głosowania – warto sprawdzić, gdzie oddać głos w nadchodzących wyborach parlamentarnych, które odbędą się 15 października 2023 r.
  • Wszystkich miłośników przygód, łamigłówek i zagadek zachęcamy do udziału w grze terenowej „Śladami Kopernika w Toruniu”. Zaczynamy w sobotę 30 września 2023 r. o godz. 11.00 na dziedzińcu Ratusza Staromiejskiego!
  • Już po raz piąty w Toruniu rozegrany został Maraton Ósemek Wioślarskich „Run & Row”. 24 września 2023 roku Puchar Prezydenta Miasta Torunia trafił do AZS UMK Toruń. „Run & Row” to widowiskowy bieg z łodziami i wyścig wioślarski na Wiśle zakończony sztafetą na ergometrze. W tegorocznej edycji na wioślarzy czekały następujące etapy maratonu...
  • Brązowy medal PGE Ekstraligi trafił w ręce KS Apator Toruń.
  • Niesamowite podniebne show pojawi się w Toruniu już w dniach 29 i 30 września – piątek, sobota. W te dni, o godzinie 20:00 torunianie i turyści będą mieli okazję podziwiać spektakl EXIT podniebne widowisko artystyczne z okazji Roku Kopernikańskiego, który odbędzie się na Stadionie Miejskim im. Grzegorza Duneckiego przy ul. gen. Józefa Bema 23/29....
  • Pierwsza jesienna sobota (23.09.2023 r.) na ulicy Przedzamcze w Toruniu była intensywna. A to wszystko za sprawą święta, które obchodziła. Toruńska Agenda Kulturalna postanowiła pożegnać lato i przywitaź jesień w kolorowy sposób. Od samego południa trwały animacje, warsztaty florystyczne, koncerty oraz zwiedzanie Zamku Krzyżackiego z przewodnikiem...
  • Trwa III tura konsultacji społecznych związanych z przygotowaniem Planu Zrównoważonej Mobilności Miejskiej dla Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Torunia (SUMP dla MOFT). 27 września 2023 roku spotkanie odbędzie się w Toruniu.Spotkanie odbędzie się o godz. 17:00 w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika, ul. Zaułek Prosowy 1. Konsultacje...
  • W zajezdni tramwajowej MZK, która zlokalizowana jest przy ul. Sienkiewicza w sobotę (23.09.2023 r.) odbyły się Drzwi Otwarte oraz ekopiknik. To była dobra okazja, żeby zobaczyć to miejsce na własne oczy. W ramach wydarzenia odbyło się zwiedzanie zabytkowego zaplecza zajezdni, mnóstwo zabaw dla małych i dużych, w tym konkurs „Ekopotyczki rodzinne...