Mikołaj Kopernik | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Turystyka

Mikołaj Kopernik

Twarz Mikołaja Kopernika i napis: 550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika.

Mikołaj Kopernik - najsłynniejszy i najwybitniejszy mieszkaniec Torunia urodził się tu 19 lutego 1473 roku przy ulicy świętej Anny. Dzisiaj to ulica Kopernika 17, a w budynku mieści się jego muzeum.

Mikołaj Kopernik, ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Toruniu

Sława Kopernika związana jest z opracowaną przez niego astronomiczną teorią heliocentryczną. Zapewniła ona Kopernikowi miejsce w gronie najwybitniejszych naukowców w dziejach ludzkości. W mieście swoich narodzin Kopernik został ochrzczony (w ówczesnym kościele parafialnym, a dzisiejszej katedrze św. Janów), spędził dzieciństwo i część swojej młodości.

Rodzice astronoma, Barbara i Mikołaj, mieli czworo dzieci: Andrzeja, Mikołaja, Barbarę i Katarzynę. Początek dzieciństwa Mikołaj spędził prawdopodobnie w domu przy Rynku Staromiejskim 36 (obecny Powszechny Dom Towarowy). Po śmierci ojca, Mikołaja, osłabła pozycja materialna jego rodziny i opiekę nad nią objął zamożny wuj, biskup Łukasz Watzenrode. Edukację Mikołaj rozpoczął w szkole miejskiej przy kościele św. Jana (róg ulicy Łaziennej i św. Jana). Zdobyte tam solidne podstawy umożliwiły mu kontynuowanie nauki. Podjął wówczas studia na uniwersyteckim wydziale sztuk wyzwolonych. W 1491 roku, w wieku 18 lat, Mikołaj pod wpływem wuja Watzenrode rozpoczął studia na Wszechnicy Krakowskiej. Opuścił wtedy rodzinne miasto, ale nigdy nie zapomniał swojego pochodzenia.

W czasie czterech lat spędzonych na krakowskiej uczelni Mikołaj zetknął się z wieloma dyscyplinami nauki i słuchał wykładów wielu wielkich uczonych. Między innymi z gramatyki, z retoryki, z poetyki, a także z astronomii, która w znaczny sposób wpłynęła na jego dalsze życie. Dzięki tym zajęciom poznawał wszelkie tajemnice astronomii i możliwe, że to właśnie w tym czasie w umyśle Mikołaja zrodziła się koncepcja teorii budowy świata odmienna od powszechnie wówczas uznawanej.

Jesienią 1495 roku udał się na Warmię do Fromborka, gdzie z pomocą wuja miał objąć godność kanonika kapituły przy tamtejszej katedrze. Jednak już po roku 1496 wyruszył do Italii i rozpoczął studia na uniwersytecie w Bolonii. Oprócz nauk prawniczych przeprowadził tam samodzielne, pierwsze obserwacje astronomiczne. Dzięki nauce języka greckiego mógł ponadto korzystać z oryginalnych tekstów starożytnych uczonych w rozwijaniu swojej pasji. W 1500 roku przebywał w Rzymie, gdzie nadal kontynuował obserwacje astronomiczne, a także praktykował przy kurii papieskiej prawo kościelne. W 1501 roku po powrocie do Fromborka Kopernik uzyskał pozwolenie kapituły warmińskiej na kontynuacje studiów medycznych w Padwie. Doskonalił tam język grecki i nadal poszerzał swoją wiedzę astronomiczną. W 1503 roku zdobył doktorat z prawa kanonicznego w Ferrarze.

Jesienią 1503 roku powrócił na Warmię do Lidzbarka, gdzie przez kilka lat przebywał na dworze biskupa Watzenrodego. Podróżował z nim wówczas na zjazdy stanów Prus Królewskich oraz spotkania z królami polskimi. Już w Lidzbarku około 1507 roku Kopernik opracował pierwszy szkic heliocentryczny budowy świata (tzw. Komentarzyk). Zawierał on tezy o potrójnym ruchu Ziemi i wysuwał Słońce na pierwszy plan we wszechświecie.

Po 1510 roku Kopernik wyjechał do Fromborka, gdzie zrezygnował z większej kariery kościelno-politycznej, a poświęcił się astronomii. W zaciszu swojego domu i na jednej z wież przy warowni fromborskiej prowadził obserwacje astronomiczne. Jednak po śmierci wuja biskupa Watzenrodego nie miał już zbyt wiele czasu na prace naukowe, gdyż pełnił wówczas wiele odpowiedzialnych funkcji administracyjnych, na przykład kanclerza kapituły. Jako kanonik warmiński piastujący różne stanowiska w administracji biskupstwa zajmował się również sprawami związanymi z obronnością Olsztyna. Pisał też rozprawy ekonomiczne i udzielał rad królowi polskiemu w sprawach związanych z obiegiem pieniężnym.

W ówczesnych czasach stosunki monetarne były skomplikowane z powodu istnienia 4 mennic: w Toruniu, Elblągu, Gdańsku i Królewcu. Częstą praktyką było przetapianie dobrej monety na gorszą, z czego ogromne korzyści czerpały nie tylko wymienione miasta, ale również zakon krzyżacki. Aby temu przeciwdziałać, Mikołaj Kopernik napisał i wygłosił na sejmiku pruskim, który odbył się w okresie od 17 do 21 marca 1522 roku w Grudziądzu, traktat o sposobie bicia pieniędzy pt. "Modus cudendi monetam". Najwięcej jednak czasu poświęcał swojemu wielkiemu dziełu astronomicznemu, do którego zbierał dane prowadząc obserwacje w Olsztynie i Fromborku oraz z literatury krytycznie przez niego ocenianej. Popierał i ciągle wzbogacał wieloma twierdzeniami swoją teorię heliocentryczną.

Schgemat Układu Słonecznego - jedna z kart De Revolutionibus...

Pierwsza redakcja dzieła "De Revolutionibus Orbium Coelestium" ("O obrotach Sfer Niebieskich") była już gotowa w 1530 roku, jednak z obawy o reakcje władz kościelnych Kopernik nie chciał jej publicznie ogłosić. Jedynie przybycie do Fromborka młodego profesora matematyki Jerzego Joachima Retyka, który był zwolennikiem poglądów Kopernika, skłoniło astronoma do opublikowania dzieła. Ostatecznie drukiem ukazało się ono w marcu 1543 roku. Przedstawiało w racjonalny sposób rzeczywiste istnienie świata i miało spowodować przewrót w poglądach na budowę wszechświata. Jednak pod koniec 1542 roku Kopernik ciężko zachorował (wylew krwi i paraliż prawego boku) i nie mógł nawet oglądać swojego wydrukowanego dzieła.

24 maja 1543 roku Kopernik zmarł we Fromborku i został pochowany w tamtejszej katedrze. W 1853 roku w Toruniu wzniesiono pomnik ku czci wielkiego astronoma, a ulicę, przy której się urodził, nazwano jego imieniem. Imię wielkiego astronoma nosi jedna z najlepszych polskich uczelni: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz producent najsłynniejszych ciastek polskich: toruńskich pierników - Fabryka Cukiernicza "Kopernik" w Toruniu.


Warto zobaczyć:


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Państwa Komisja Wyborcza podała wyniki wyborów samorządowych 2024 w Toruniu. Po podliczeniu 100% oddanych głosów znamy już nazwiska osób wybranych do Rady Miasta Torunia na nową kadencję. 21 kwietnia 2024 odbędzie się II tura wyborów Prezydenta Miasta Torunia.
  • Grafika informująca o akcji Skrzynka Dobrych Słów
    Miasto, MZK
    Od kilku miesięcy mamy w Toruniu Przystanki Dobrej Energii, teraz przyszedł czas na Skrzynkę Dobrych Słów. Dzięki młodym ludziom z I Liceum Ogólnokształcącego 12 kwietnia 2024 r. na węźle przesiadkowym na al. św. Jana Pawła II pasażerowie komunikacji miejskiej zetkną się z tekstami z pozytywnym przesłaniem.
  • Kultura, Miasto
    Uroczysta inauguracja emisji programu radiowego Radia GRA Toruń z nowego miejsca odbyła się w Dniu Radia - polskiego święta obchodzonego corocznie 11 kwietnia. - Serdeczne życzenia dla wszystkich radiowców. To Wasze święto, jesteście tymi którzy docierają do nas z informacją, wiedzą, ale i muzyką, rozrywką – tak jak robi to Radio Gra - powiedział...
  • Na zdjęciu: dłoń, która trzyma kartki i wrzuca je do urny wyborczej, obok stoi flaga biało-czerwoa
    Miasto
    Osoby z niepełnosprawnością oraz osoby powyżej 60. roku życia mają możliwość wzięcia udziału w drugiej turze wyborów samorządowych poprzez pełnomocnika.
  • Miasto
    Do 30 kwietnia 2024 r. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta Torunia przyjmuje wnioski o dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków położonym na terenie Gminy Miasta Toruń, które mają być wykonane w roku 2024. Pula...
  • Na torowiskach już zielono
    Miasto, MZK
    Wystarczyło zaledwie kilka ciepłych dni, by zielone torowiska i skwery, które powstały w ramach projektu BiT City II, nabrały wiosennych barw.
  • Od kilku miesięcy mamy w Toruniu Przystanki Dobrej Energii, teraz przyszedł czas na Skrzynkę Dobrych Słów. Dzięki młodym ludziom z I Liceum Ogólnokształcącego 12 kwietnia 2024 r. na węźle przesiadkowym na al. św. Jana Pawła II pasażerowie komunikacji miejskiej zetkną się z tekstami z pozytywnym przesłaniem.
  • 12 kwietnia 2024 r. na pl. 4 Czerwca otwarta zostanie wystawa plenerowa „Uciekli do Mandżurii”, która powstała w związku z 80. rocznicą ujawnienia Zbrodni Katyńskiej.
  • O blisko 12 tysięcy metrów kwadratowych wzbogaci w tym roku toruński rynek powierzchni biurowych. Intensywne prace inwestycyjne trwają przy – Platinum Business Center, Szubińskiej 13 oraz Business Park Toruń.
  • Atrakcyjna działka inwestycyjna została wystawiona na sprzedaż przez miasto Toruń. Teren przy Szosie Bydgoskiej 76-80 znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie toruńskiej Motoareny. Przetarg odbędzie się 9 lipca 2024 r. Cena wywoławcza to 2 700 000 zł.
  • Wystarczyło zaledwie kilka ciepłych dni, by zielone torowiska i skwery, które powstały w ramach projektu BiT City II, nabrały wiosennych barw.
  • 21 kwietnia na parkingu przed Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy odbędzie się piknik popularnonaukowy w ramach tegorocznej edycji Toruńskiego Festiwalu Nauki i Sztuki.
  • Zapraszamy na kolejne spotkanie depozytariuszy tradycji piernikarskich, które odbędzie się 18 kwietnia 2024 roku o godzinie 17:00 w Muzeum Toruńskiego Piernika, będącym oddziałem Muzeum Okręgowego w Toruniu (ul. Strumykowa 4).
  • Tegoroczna majówka w toruńskim centrum nauki rozpocznie się 30 kwietnia i potrwa do 5 maja 2024 r. W ofercie Młyna Wiedzy znalazły się rodzinne warsztaty oraz zwiedzanie interaktywnych wystaw.