Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: dzieci bawią się z animatorem
    Miasto
    Po raz czwarty mieszkańcy Chełmińskiego Przedmieścia spotkali się na święcie swojego osiedla. Dzień Chełmionki obchodzony był 19 września 2021 r.
  • Na zdjęciu: dwoje zwycięzców 25. Międzyanrodowego Turnieju Bokserskiego im. Zygmunta Krygiera
    Miasto, Sport
    W niedzielę 19 września 2021 roku w SP nr 3 rozegrane zostały walki finałowe w jubileuszowym XXV Turnieju Bokserskim im. Zygmunta Krygiera.
  • Na zdjęciu: chór Poznańskich Słowików występuje w Dworze Artusa
    Kultura, Miasto
    Słynny Chór Chłopięcy i Męski Filharmonii Poznańskiej – Poznańskie Słowiki wystąpił 18 września 2021 r. w toruńskim Dworze Artusa.
  • Na zdjęciu: pojazdy wojskowe przed Muzeum Twierdzy Toruń
    Miasto
    Muzeum Twierdzy Toruń jest gospodarzem pikniku militarnego w weekend 18 i 19 września 2021 r.
  • Na zdjęciu: dziecko przygląda się śmieciarce
    Eko, Miasto
    W ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Rozwoju na Rynku Nowomiejskim odbył się coroczny piknik ekologiczny.
  • Na zdjęciu: aktor Eryk Klum w filmie "Filip", który kręcony jest w Toruniu
    Kultura, Miasto
    Trwają zdjęcia do najnowszego filmu produkcji Telewizji Polskiej pt. "Filip”. To pierwsza ekranizacja bestsellerowej powieści Leopolda Tyrmanda o tym samym tytule. Zdjęcia do filmu realizowane są m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Jeleniej Górze i aktualnie w Toruniu. W roli tytułowej występuje Eryk Kulm, reżyserem jest Michał Kwieciński.
  • Wystawa zdjęć polskich obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO została otwarta w Muzeum Twierdzy Toruń.
  • W sobotę 18 września zapraszamy do Atrium Copernicus na spotkanie z toruńskimi wioślarzami, uczestnikami maratonu Run & Row.
  • Wydział Zdrowia i Polityki Społecznej od 20 września przyjmuje interesantów w budynku VI LO przy ul. Wojska Polskiego 47A.
  • W piątek 17 sierpnia 2021 r. mogą wystąpić intensywne opady deszczu, które potrwają do późnych godzin wieczornych - informuje Toruńskie Centrum Zarządzania Kryzysowego.
  • Unikatowe walory polskich obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO pokazane zostaną na wystawie w Muzeum Twierdzy Toruń. Otwarcie ekspozycji nastąpi w piątek, 17 września 2021 r.
  • Torunia nie mogło zabraknąć w 28. akcji „Sprzątanie Świata – Polska 2021”. 17 września 2021 r. prezydent Michał Zaleski z grupą dzieci ze Szkoły Podstawowej nr 31 porządkował teren zieleni otaczający placówkę.
  • W niedzielę 19 września 2021 r. w godz. 14.00-19.00 na Polanie Barbarka będzie można pożegnać odchodzące lato. Będą ogniska z kiełbaskami, koncerty, gry i zabawy. Na rodzinną imprezę zaprasza Stowarzyszenie GoSport!
  • Wydarzenia w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, piknik w ramach akcji Sprzątanie Świata, pożegnanie lata na Barbarce, koncerty muzyki klasycznej i alternatywnej, a dla miłośników sportu koszykarski Memoriał profesora Stanisława Łęgowskiego i XXV Turniej Bokserski – to wszystko i jeszcze więcej wśród toruńskich propozycji na weekend 17-19...