Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • logo SGO
    Eko, Miasto
    Od 1 stycznia 2021 r. wchodzi ustawowy obowiązek selektywnej zbiórki odpadów. Poprawne segregowanie śmieci będzie kontrolowane przez Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania.
  • plakat akcji Czytaj PL
    Kultura, Miasto
    Powoli dobiega akcja Czytaj PL, w której od kilku lat bierze udział także Toruń. Na finał, w weekend 27-29 listopada 2020 r., rusza #znowuczytamchallenge - inicjatywa mająca za zadanie zaktywizowanie wszystkich czytających.
  • Na zdjęciu widać młodych zawodników pokazujących swoje medale i dyplomy
    Miasto, Sport
    Toruński Klub Sportowy Centuria wrócił ze świetnymi wynikami z Międzywojewódzkich Mistrzostw Młodzików strefy B, które odbyły się 21 listopada 2020 r. w Bydgoszczy.
  • Zbliżenie na nakładkę z logo roweru miejskiego Torvelo
    Drogi, Miasto
    Prawie 300 tysięcy razy wypożyczane były rowery z miejskiego systemu Torvelo od początku jego funkcjonowania w 2019 r.
  • Podczas zawodów lekkoatletycznych odbywa się bieg przez płotki - widać zawodników w trakcie skoku, w tle trybuny pełne kibiców
    Miasto, Sport
    Światowa Federacja Lekkoatletyczna ogłosiła wstępny kalendarz Diamentowej Ligi na sezon 2021 oraz imprez zaliczanych do World Athletics Indoor Tour 2021, czyli halowego odpowiednika. Nie zabrakło w tym gronie siódmego mityngu Copernicus Cup Toruń 2021.
  • prezydent Michał zaleski ze statuetką HIT i dyplomem
    Miasto
    Prezydent Michał Zaleski otrzymał Honorowy Tytuł "HIT Promocji Regionu". W imieniu organizatorów konkursu wyróżnienie wręczył laureatowi 23 listopada 2020 w Urzędzie Miasta Romuald Mencel.
  • 152 nowe przypadki zachorowań z powodu koronawirusa potwierdzono 25 listopada 2020 r. w Toruniu - podaje gov.pl - Serwis Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Na moście Piłsudskiego trwa frezowanie starej nawierzchni i przygotowanie do zaplanowanej na przyszły tydzień naprawy betonowej płyty obiektu.
  • Pilnuj swoich spraw. Chroń majątek. Porozmawiaj o tym z notariuszem – to temat przewodni 11. edycji Dnia Otwartego Notariatu, który przypada 28 listopada 2020 r.
  • Na szczycie budynku przy ul. Reja 25 powstaje mural upamiętniający Grzegorza Ciechowskiego. Jego inicjatorką jest wdowa po zmarłym w 2001 r. muzyku Anna Skrobiszewska.
  • 25 listopada obchodzimy Dzień Tramwajarza. Święto tramwajarzy znane jest jako „Katarzynka”, gdyż wypada w dzień św. Katarzyny - patronki kolejarzy i przewoźników.
  • 5 marca 2021 roku w Toruniu rozpoczną się Halowe Mistrzostwa Europy w Lekkiej Atletyce. Ruszyło wielkie odliczanie! Do startu jednej z największych imprez lekkoatletycznych na starym kontynencie pozostało dokładnie 100 dni!
  • Powiatowy Urząd Pracy dla Miasta Torunia informuje o możliwości rejestracji osób bezrobotnych, uzyskania zasiłku i pomocy w ramach usług i instrumentów rynku pracy.
  • Sejm przyjął ustawę dot. pakietu pomocowego dla przedsiębiorców, czyli tzw. antykryzysowej tarczy branżowej. Teraz trafi ona do Senatu.