www.torun.pl

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Kultura, Miasto
    W dniach 20-25 sierpnia 2019 r. odbędzie się 11. edycja Bella Skyway Festival. W tym roku motywem przewodnim Bella Skyway Festival jest „Różnorodność miejsca”.
  • Kultura, Miasto
    W najbliższych dniach Toruń opanują setki tysięcy turystów. Ruszyła jedenasta edycja Bella Skyway Festival, która potrwa do niedzieli!
  • Miasto, MZK
    Od 1 września 2019 r. wprowadzone zostaną zmiany w funkcjonowaniu toruńskiej komunikacji miejskiej. Jednym z głównych powodów jest potrzeba zwiększenia oferty przewozowej dla uczniów, których podwójne roczniki rozpoczną naukę w szkołach ponadpodstawowych.
  • Kultura, Miasto, MZK
    20 sierpnia 2019 roku rusza tegoroczny Bella Skyway Festival. Organizatorzy przygotowali szereg udogodnień dla kierowców i pasażerów MZK na czas wydarzenia.
  • Kultura, Miasto, Sport
    W ten weekend toruńskie ulice rozjaśnią się mocą kilkuset światełek podczas Bella Skyway Festival. To jednak nie koniec atrakcji! Czekają na nas również spotkania z historią – piknik w Forcie I, spacer tematyczny pośród kamienic gotyckich, potyczki rycerskie rodzin czy cykl „Wieczory z przeszłością na Zamku Krzyżackim”.
  • Miasto
    W roku szkolnym 2019/2020 naukę w szkołach toruńskich rozpocznie łącznie 29 290 uczniów oraz przedszkolaków. Szkoły i predszkola są gotowe na rozpoczęcie nowego roku, które nastąpi 2 września.
  • Prezydenci miast województwa kujawsko-pomorskiego spotkali się na konwencie w związku z planowanym ograniczeniem dochodów samorządów.
  • Ogród Zoobotaniczny zaprasza w niedzielę 25 sierpnia 2019 r. na festyn rodzinny na zakończenie wakacji.
  • 26 uzdolnionych uczniów i uczennic uczęszczających do klas programowo najwyższych w szkołach ponadgimnazjalnych lub podstawowych zostało wyróżnionych Nagrodami Prezydenta Miasta Torunia. 22 sierpnia 2019 r. w Młodzieżowym Domu Kultury nagrody wręczył i pogratulował wychowankom prezydent Michał Zaleski.
  • Urząd patentowy RP przyznał prawo ochronne dla wspólnego znaku towarowego Made in Toruń. To oznacza, że certyfikat jakości, jakim posługuje się część toruńskich firm, jest chroniony na podstawie przepisów prawa o własności przemysłowej.
  • Zakończyła się budowa ulicy Zamojskiej w Toruniu. Gruntowa ulica na osiedlu Bielawy Grębocin dziś wygląda zupełnie inaczej niż kilka miesięcy temu.
  • Pod koniec sierpnia Toruń czekają wielkie siatkarskie emocje - Mistrzostwa Polski w siatkówce plażowej. Kibice mogą już za darmo odbierać bilety.
  • Trwa drugi etap przebudowy ulicy Płaskiej. Inwestycja obejmuje odcinek 980 metrów i potrwa do maja 2020 roku. Jej realizacja jest finansowana ze środków gminy.
  • Trwa procedura wyłaniania realizatora programu szczepień przeciw HPV skierowanego do dziewcząt z rocznika 2006. Realizacja programu jest planowana od października 2019 r. do czerwca 2020 r.