Wiślana panorama Torunia | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Turystyka

Wiślana panorama Torunia

Wiślana panorama Torunia

Urok i harmonia widoku Torunia od strony Wisły sprawiają, że rzeczna panorama miasta jest jednym z jego symboli i znaków rozpoznawczych. Pełną panoramę najlepiej ogląda się z punktu widokowego przy ul. Majdany na lewym brzegu Wisły. Tu znajdował się w przeszłości początek nieistniejącego obecnie mostu, połączonego po stronie starówki z Bramą Mostową.

Granice najpiękniejszej części wiślanej panoramy Torunia wyznaczają dwa mosty: drogowy im. J. Piłsudskiego oraz kolejowy im. E. Malinowskiego. Między nimi, na prawym brzegu Wisły, znajdują się zabudowania toruńskiej starówki. O specyfice toruńskiej panoramy decydują monumentalne budynki (katedra, kościoły, wieża Ratusza Staromiejskiego, ciągi kamienic i spichrzy), okazałe pozostałości średniowiecznego i późniejszego systemu obronnego miasta (bramy i baszty miejskie, mury obronne, pozostałości zamku krzyżackiego, bastiony), a także zagospodarowane, schodkowe nabrzeże Bulwaru Filadelfijskiego, które jest miejscem spacerowym wzdłuż całej starówki. Panorama toruńska nabiera niezwykłego charakteru w nocy dzięki stylowej iluminacji. Setki specjalnie wkomponowanych w zabytkową zabudowę lamp podświetla wówczas najcenniejsze obiekty i odbija się w wodach przepływającej poniżej Wisły.

Patrząc na toruńską panoramę z punktu widokowego przy ul. Majdany, zobaczymy od zachodniej strony do wschodniej: most drogowy im. J. Piłsudskiego, w pobliżu jego styku z brzegiem znajduje się forteczna tama grodzy, ustawiony prostopadle do brzegu, okazały budynek Koszar Racławickich, następnie zespół gotyckich i barokowych spichlerzy, Bramę Klasztorną, Basztę Gołębnik, w głębi wieże kościołów pw. Ducha Świętego i Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, dachy Dworu Artusa, wieżę Ratusza Staromiejskiego, Bramę Żeglarską, dach pałacu Dąmbskich, katedrę św. Janów (najbardziej okazały budynek w panoramie), okap Domu Eskenów, spichlerze barokowe, Basztę Żuraw, hotel Spichrz (historyczny Spichlerz Szwedzki), Bramę Mostową, kolejne spichlerze, Basztę Wartownię, Dwór Mieszczański, wieżyczkę dawnego zboru ewangelickiego, ruiny zamku krzyżackiego, kościoły św. Jakuba i św. Katarzyny, Magazyny Saperów, Bastion Menniczy, zespół kamienic secesyjnych, a w końcu most kolejowy im. E. Malinowskiego połączonego z Dworcem Miasto PKP.



Z dziejów toruńskiego nabrzeża wiślanego
Przed wiekami, zanim Toruń założono w obecnym miejscu, poruszanie się wzdłuż brzegu Wisły było bardzo utrudnione. Przez teren dzisiejszej fosy zamkowej biegła dolina, która z okolic obecnego Muzeum Etnograficznego obniżała się do Wisły.

Płynęła nią rzeczka Postolec, wypływająca  z Wrzosów i Mokrego, dziś już nie istniejąca. Druga dolina, którą również spływała woda do Wisły,  znajdowała się w miejscu dzisiejszego parkingu pod mostem, w okolicach Krzywej Wieży.  Obiema dolinami prowadziły drogi na nadbrzeże, do miejsc przeprawy przez Wisłę. Między zamkiem a dzisiejszym „Bajem Pomorskim”, gdzie jest obecnie boisko sportowe, było bagno. Wisła dochodziła tuż do zamku, brzeg opadał w tym miejscu bardzo stromo. Mur biegnący dziś na zachód od Bramy Mostowej stoi na krawędzi dawnego koryta Wisły.

Jeszcze do XIX wieku nie było drogi, która umożliwiłaby łatwe poruszanie się wzdłuż nadbrzeża w inny sposób niż pieszo, a i to odbywało się z kłopotami. Kto tamtędy wędrował, musiał w okolicy obecnego mostu kolejowego oddalić się od Wisły i wejść w ulice św. Jakuba i Wolę Zamkową, aby obejść największe zagłębienia i zabagnienia. Zamek był więc w tamtych czasach omijany przez drogę, której częścią były dzisiejsze ulice Ciasna i Rabiańska. Następnym łukiem omijającym nadbrzeże były ulice Wielkie Garbary - Szeroka, a jeszcze dalszym ulica Szewska.

Kiedy Krzyżacy ulokowali Toruń na terenie dawnego targowiska w okolicach ulic Szczytnej i Szewskiej, wytyczyli  jako główną ulicę handlową miasta Szeroką. Od niej wyprowadzili w stronę Wisły ulice Mostową, Łazienną i Żeglarską. Ponieważ na wylotach tych ulic brzeg był najwyższy, łatwo można było wznosić pomosty, dzięki czemu zaczęło się rozwijać nadbrzeże portowe. Do Torunia zaczęły zawijały statki handlowe, w XIII w. nawet morskie, płaskodenne, a przeładunek nie nastręczał trudności. Handlowano przede wszystkim drewnem,  zbożem i solą. Z biegiem czasu na nadbrzeżu wyrosła stocznia, magazyny, żuraw naprzeciw Bramy Klasztornej (bardzo podobny do gdańskiego), który stał jeszcze do  XVIII w. oraz łaźnia.

Podobne wybrzeże portowe przetrwało do naszych, powojennych czasów. Kiedy w XIX w. założono linię kolejową po prawej stronie Wisły, od stacji Toruń Miasto od razu poprowadzono bocznicę do portu. Jeszcze do lat 70. na nabrzeżu stały drewniane magazyny i mały żuraw elektryczny, który przeładowywał towary z barek i innych statków na wagony kolejowe. Dla usprawnienia komunikacji ruch pociągów odbywał się w nocy i mieszkańcy ul. Warszawskiej byli często budzeni, gdy wagony z niżej położonego portu wyprowadzano do dworca. Lokomotywa brała rozpęd na wysokości Bramy Mostowej, ale nie zawsze udawało się jej wdrapać na górę za pierwszym razem. 
W latach 70. zrezygnowano z portowej funkcji nabrzeża i zlikwidowano linię kolejową. W tym samym czasie, przy okazji obchodów kopernikowskich, wybudowano Bulwar Filadelfijski w jego dzisiejszym kształcie, umożliwiającym samochodowy ruch przelotowy wzdłuż Wisły.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: znak drogowy - rondo, w tle widać maszyny rolnicze
    20 lutego 2024 r. w godzinach porannych rozpoczął się protest rolników – są utrudnienia na drogach wjazdowych do i wyjazdowych z Torunia. O przebiegu akcji będziemy informować na bieżąco.
  • Kolejny protest rolników
    Drogi, Miasto
    Od 20 lutego 2024 r. od godzin porannych bardzo duże ograniczenia w dojeździe do i wyjeździe z Torunia na większości dróg - rozpoczyna się kolejny protest rolników.
  • Miasto
    We wtorek 20 lutego 2024 r. prezydent Michał Zaleski wraz z urzędnikami spotkał się w Szkole Podstawowej nr 10 im. Komisji Edukacji Narodowej przy ul. Bażyńskich 30/36 z mieszkańcami Okręgu Jakubskie-Mokre. Było to dziewiąte z trzynastu zaplanowanych spotkań.
  • Na zdjęciu: prezydent Michał Zaleski stoi w otoczeniu kobiet i mężczyzn - przewodników
    Miasto
    W Dworze Artusa prezydent Michał Zaleski spotkał się z toruńskimi przewodnikami, by w dniu ich święta podziękować za krzewienie wiedzy o naszym mieście i jego historii i zabytkach.
  • Kultura, Miasto
    W dniach 23-25 lutego 2024 r. (piątek-niedziela) średniowieczne mury Zamku Krzyżackiego w Toruniu zamienią się w magiczną, bajkową krainę, pełną tajemnic i zaczarowanych stworzeń.
  • Miasto, Sport
    17 i 18 lutego 2024 roku w Arenie Toruń odbywają się 68. Halowe Mistrzostwa Polski Seniorów w Lekkiej Atletyce. Na starcie weekendowych zmagań stanęło ponad 500 zawodników.
  • 21 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Przewodnika Turystycznego. Z tej okazji życzenia toruńskim przewodniczkom i przewodnikom składa prezydent Michał Zaleski.
  • W Toruniu trwa sukcesywna realizacja Programu Opieki nad Zwierzętami Bezdomnymi. Sprawozdanie z wynikających z tego dokumentu działań za ubiegły rok dostarcza nam spojrzenia na osiągnięcia w tym zakresie, ale także pokazuje wyzwania, którym Miasto musi sprostać.
  • 24 lutego 2024 r. w Toruniu odbędzie się Maraton Solidarności "Flaga życia" upamiętniający drugą rocznicę pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę oraz dziesiątą rocznicę agresji zbrojnej na terytorium Ukrainy.
  • Miejski Zarząd Dróg w Toruniu prowadzi pozimowe łatanie ubytków w drogach. W najbliższy czwartek 22 lutego 2024 r. duży zakres robót zostanie wykonany na Szosie Bydgoskiej.
  • O 300% przebito cenę wywoławczą w przetargu na sprzedaż nieruchomości na Jakubskim Przedmieściu w Toruniu. Działka pod zabudowę wielorodzinną i usługi została wylicytowana za 20 050 000 zł. Cena wywoławcza wynosiła 5 000 000 zł.
  • Swój wygląd zmienia ulica Olęderska, położona w południowo-wschodniej części miasta, na obszarze szybko rozwijających się terenów inwestycyjnych.
  • 20 lutego 2024 r. władze samorządowe Torunia spotkały się w Collegium Maximum z władzami rektorskimi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Tematem rozmów była szeroko pojęta współpraca miasta z uczelnią i społecznością uniwersytecką.
  • Atrakcyjna działka inwestycyjna w północnym Toruniu idzie pod młotek. W miejskim katalogu ofert dla biznesu znalazła się nieruchomość przy ul. Grudziądzkiej 194. Teren w sąsiedztwie drogi krajowej nr 91, nieopodal Centralnego Cmentarza Komunalnego, wyceniono na 5 000 000 zł.