Toruński Anioł | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: laureatki Piernikowej Alei Gwiazd 2022, Katarzyna Zillmann i Jolanta Ogar-Hill
    Kultura, Miasto
    Srebrne medalistki z olimpiady w Tokio, Jolanta Ogar-Hill i Katarzyna Zillmann, odsłoniły swoje „katarzynki” w Piernikowej Alei Gwiazd w dniu 25 czerwca 2022 r.
  • Na zdjęciu: delegacja z Getyngi w ogrodzie w Baju Pomorskim
    Kultura, Miasto
    W Toruniu gości delegacja z Getyngi – miasta partnerskiego Torunia. Okazją jest ceremonia wręczenia Nagrody Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego, która odbędzie się 26 czerwca 2022 r. w Ratuszu Staromiejskim.
  • Na zdjęciu: defibrylator na scianie
    Miasto
    Na budynku Urzędu Miasta Torunia przy ul. Wały gen. Sikorskiego 8 zamontowany został defibrylator przekazany przez Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
  • Ratusz Staromiejski
    Kultura, Miasto
    W niedzielę 26 czerwca 2022, godz. 12:00 w Ratuszu Staromiejskim w Toruniu odbędzie się uroczyste wręczenie Nagrody Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego.
  • Na zdjęciu: procesja poprzedzająca mszę św. w intencji miasta
    Miasto
    Msza św. w intencji miasta i jego mieszkańców w toruńskiej katedrze śś. Janów była tradycyjnym elementem obchodów Święta Miasta 24 czerwca 2022 r.
  • Dzieci z Przedszkola Miejskiego nr 13 w prezentacji ekologicznej, fot. Wojtek Szabelski
    Eko, Miasto
    Ponad 438 ton papieru, tektury i puszek zebrali uczestnicy szkolnego konkursu "Zbieramy makulaturę (i nie tylko) EKOKONKURS" w Toruniu. 24 czerwca 2022 r. poznaliśmy tegorocznych laureatów ekologicznej rywalizacji.
  • 5,42 – taką średnią ocen na świadectwach uzyskali uczniowie klasy VI ze Szkoły Podstawowej nr 27 im. gen. Elżbiety Zawackiej w Toruniu.
  • 13. edycja Plaży Gotyku jest już na ostatniej prostej. Za nami już turniej uniwersytecki oraz rywalizacja juniorów i juniorek.
  • Chcesz udzielać woluntarystycznie korepetycji osobom z Ukrainy? Umożliwia to bezpłatna platforma edukacyjna on-line Tutors.live
  • Od 1 do 14 lipca 2022 r. przyjmowane będą wnioski o nagrody Prezydenta Miasta Torunia dla tegorocznych absolwentów toruńskich szkół ponadpodstawowych.
  • Uroczystość z okazji 40-lecia samorządu radców prawnych w Polsce odbyła się 24 czerwca 2022 r. w hotelu Filmar.
  • W najbliższy wtorek (28 czerwca) rozpoczyna się przebudowa Bulwaru Filadelfijskiego. Prace zostały tak zaplanowane, że do końca września ulica będzie otwarta dla ruchu!
  • W związku z rozpoczynającymi się wakacjami szkolnymi, od 27.06. 2022 r. do 31.08.2022 r. komunikacja miejska w Toruniu funkcjonować będzie w dni robocze wg feryjnych rozkładów jazdy.
  • Program imprez "Lato bez nudy" startuje w dniu zakończenia roku szkolnego, czyli 24 czerwca 2022 r. Na dzieci i młodzież w naszym mieście czeka kilkadziesiąt wydarzeń.