Toruński Anioł | www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: dzieci bawią się z animatorem
    Miasto
    Po raz czwarty mieszkańcy Chełmińskiego Przedmieścia spotkali się na święcie swojego osiedla. Dzień Chełmionki obchodzony był 19 września 2021 r.
  • Na zdjęciu: dwoje zwycięzców 25. Międzyanrodowego Turnieju Bokserskiego im. Zygmunta Krygiera
    Miasto, Sport
    W niedzielę 19 września 2021 roku w SP nr 3 rozegrane zostały walki finałowe w jubileuszowym XXV Turnieju Bokserskim im. Zygmunta Krygiera.
  • Na zdjęciu: chór Poznańskich Słowików występuje w Dworze Artusa
    Kultura, Miasto
    Słynny Chór Chłopięcy i Męski Filharmonii Poznańskiej – Poznańskie Słowiki wystąpił 18 września 2021 r. w toruńskim Dworze Artusa.
  • Na zdjęciu: pojazdy wojskowe przed Muzeum Twierdzy Toruń
    Miasto
    Muzeum Twierdzy Toruń jest gospodarzem pikniku militarnego w weekend 18 i 19 września 2021 r.
  • Na zdjęciu: dziecko przygląda się śmieciarce
    Eko, Miasto
    W ramach Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Rozwoju na Rynku Nowomiejskim odbył się coroczny piknik ekologiczny.
  • Na zdjęciu: aktor Eryk Klum w filmie "Filip", który kręcony jest w Toruniu
    Kultura, Miasto
    Trwają zdjęcia do najnowszego filmu produkcji Telewizji Polskiej pt. "Filip”. To pierwsza ekranizacja bestsellerowej powieści Leopolda Tyrmanda o tym samym tytule. Zdjęcia do filmu realizowane są m.in. w Warszawie, Wrocławiu, Jeleniej Górze i aktualnie w Toruniu. W roli tytułowej występuje Eryk Kulm, reżyserem jest Michał Kwieciński.
  • Wystawa zdjęć polskich obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO została otwarta w Muzeum Twierdzy Toruń.
  • W sobotę 18 września zapraszamy do Atrium Copernicus na spotkanie z toruńskimi wioślarzami, uczestnikami maratonu Run & Row.
  • Wydział Zdrowia i Polityki Społecznej od 20 września przyjmuje interesantów w budynku VI LO przy ul. Wojska Polskiego 47A.
  • W piątek 17 sierpnia 2021 r. mogą wystąpić intensywne opady deszczu, które potrwają do późnych godzin wieczornych - informuje Toruńskie Centrum Zarządzania Kryzysowego.
  • Unikatowe walory polskich obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO pokazane zostaną na wystawie w Muzeum Twierdzy Toruń. Otwarcie ekspozycji nastąpi w piątek, 17 września 2021 r.
  • Torunia nie mogło zabraknąć w 28. akcji „Sprzątanie Świata – Polska 2021”. 17 września 2021 r. prezydent Michał Zaleski z grupą dzieci ze Szkoły Podstawowej nr 31 porządkował teren zieleni otaczający placówkę.
  • W niedzielę 19 września 2021 r. w godz. 14.00-19.00 na Polanie Barbarka będzie można pożegnać odchodzące lato. Będą ogniska z kiełbaskami, koncerty, gry i zabawy. Na rodzinną imprezę zaprasza Stowarzyszenie GoSport!
  • Wydarzenia w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa, piknik w ramach akcji Sprzątanie Świata, pożegnanie lata na Barbarce, koncerty muzyki klasycznej i alternatywnej, a dla miłośników sportu koszykarski Memoriał profesora Stanisława Łęgowskiego i XXV Turniej Bokserski – to wszystko i jeszcze więcej wśród toruńskich propozycji na weekend 17-19...