www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Trwa Toruński Jarmark Bożonarodzeniowy, rozpoczęto montowanie szopki świątecznej, niebawem ruszy sezonowe lodowisko na Rynku Staromiejskim, a torunianie złożą sobie życzenia podczas tradycyjnej Wigilii Miejskiej – Boże Narodzenie coraz bliżej.
  • 95 lat Ksiąznicy Kopernikańskiej
    Kultura, Miasto
    12 grudnia 2018 roku Książnica Kopernikańska obchodziła swoje 95-lecie. Podczas uroczystej gali w siedzibie głównej biblioteki nie zabrakło życzeń i wspomnień. Książnica Kopernikańska powstała w 1923 roku jako Książnica Miejska im. Kopernika i była pierwszą publiczną biblioteką na Pomorzu. Pierwotnie mieściła się przy ul. Wysokiej 16, gdzie...
  • Tramwaje i autobusy w okresie świąteczno-noworocznym
    Miasto, MZK
    W okresie Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku w Toruniu będzie inaczej funkcjonowała komunikacja miejska. 24 i 31 grudnia przejazdy miejskimi autobusami i tramwajami będą bezpłatne. W weekend przed Wigilią Świąt Bożego Narodzenia obowiązywać będą rozkłady jazdy obowiązujące kolejno w sobotę (22 grudnia) i w niedzielę (23 grudnia). W wigilijny...
  • Drogi, Inwestycje, Miasto
    W piątek 14 grudnia 2018 roku wprowadzone zostaną zmiany na rondzie przy placu Pokoju Toruńskiego, związane z pracami na placu Chrapka.
  • Miasto
    7 par małżeńskich odbierze w najbliższy czwartek 13 grudnia 2018 r. medale za długoletnie pożycie małżeńskie. Uroczystość odbędzie się o godz. 15:00 w Ratuszu Staromiejskim.
  • Inwestycje, Miasto
    W miejskich żłobkach pojawią się oczyszczacze powietrza. Takie urządzenie pojawi się w każdej sali w miejskich placówkach.
  • Trzy koncerty, premiery książek i filmu o Obywatelu G.C., a także giełda winylowa, czy działania artystów z Galerii Rusz złożą się na program Dni Grzegorza Ciechowskiego 2018. Festiwal poświęcony liderowi Republiki rusza 13 grudnia 2018 roku.
  • Jesteś organizacja pozarządową? Włącz się w realizację społecznych projektów rewitalizacyjnych! Do 31 stycznia 2019 roku trwa nabór ofert w konkursie na realizację przedsięwzięć rewitalizacyjnych na terenie Bydgoskiego Przedmieścia, Podgórza i Starego Miasta (obszar rewitalizacji, konkurs nr 27).
  • Czy Toruń ponownie pobije rekord Polski w wiosłowaniu na ergometrze wioślarskim? Przekonamy się o tym podczas Wielkiego Wiosłowania dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w przeddzień 27. Finału. W tym roku dystans 500 metrów w ciągu 10 godzin przepłynęło w grodzie Kopernika 306 osób. 12 stycznia po raz pierwszy odbędzie się bieg dla Wielkiej...
  • 20 i 21 grudnia 2018 roku w Teatrze Baj Pomorski Toruńska Teatralna Grupa EFATA działająca przy Fundacji „Światło” zaprezentuje tradycyjny spektakl bożonarodzeniowy. „Jasełka ze Światłem” zorganizowane zostaną po raz 13.
  • Olsztyńska, Brzoskwiniowa, Łódzka - 3 miejskie działki udało się sprzedać podczas przetargów w dniu 11 grudnia 2018 r. Do kasy Torunia wpłynie ponad 1,5 miliona złotych.
  • Centrum Wsparcia Biznesu w Toruniu uruchomiło nową aplikację video zawierającą lotnicze panoramy sferyczne terenów inwestycyjnych w Toruniu. Powstały też dwa filmy, na które zostały naniesione fotorealistyczne wizualizacje obiektów, jakie mogą powstać na działkach przeznaczonych do sprzedaży.
  • Na rogu ul. Szerokiej i Podmurnej odsłonięto tablicę poświęconą toruńskiemu artyście fotografikowi Olgierdowi Gałdyńskiemu. Odsłonięcia tablicy dokonali: Krystyna Szalewska-Gałdyńska (żona Uhonorowanego), prezydent Torunia Michał Zaleski oraz marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki. Tablicę poświęcił ks. biskup Wiesław Śmigiel....
  • Zakończył się pierwszy etap prac nad projektem wystawy „Ścieżki dorastania”, którą Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy planuje udostępnić w listopadzie 2019 roku w Centrum Innowacyjnej Edukacji. Wykonawcą ekspozycji wraz z zaaranżowaniem przestrzeni wystawienniczej jest MAE MULTIMEDIA ART&EDUCATION sp. z o.o.