www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Kultura, Miasto
    11 listopada 2019 r. Toruń przybrał biało-czerwone barwy. Obchody Narodowego Święta Niepodległości w naszym mieście obfitowały w wiele patriotycznych wydarzeń i przyciągnęły tłumy torunian.
  • Miasto
    W poniedziałek 11 listopada 2019 r. obchodzona będzie uroczyście 101. rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. Na mieszkańców Torunia czekać będzie wiele atrakcji.
  • Kultura, Miasto
    EnergaCamerimage Festival rozpoczęty! Na gali otwarcia 9 listopada 2019 r. w Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki gościła plejada gwiazd światowego kina, na czele z Dannym DeVito i Peterem Greenawayem.
  • Kultura, Miasto
    Toruń odwiedziła 9 listopada 2019 r. grupa dwudziestu amerykańskich agentów turystycznych. Goście zwiedzili starówkę, Dom Kopernika i Muzeum Toruńskiego Piernika.
  • Kultura, Miasto
    "Fortepian Chopina” w Młodzieżowym Domu Kultury, „Niezapomniane polskie piosenki” w Domu Harcerza, „Toruńskie Biegi Wolności” na Bulwarze Filadelfijskim - niepodległościowy weekend czas zacząć! Będzie też coś dla miłośników sztuki filmowej – Festiwal EnergaCamerimage po 20 latach powraca do Torunia.
  • Miasto
    Prezydent Torunia zaprasza mieszkańców i gości miasta do udziału w obchodach Narodowego Święta Niepodległości 11 listopada oraz imprezach towarzyszących.
  • Od 10 listopada 2019 r. w Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki czasu” w Toruniu można oglądać wystawę „Artuum Mobile: Świat Saskii Boddeke i Petera Greenawaya”.
  • Czwarta edycja Toruńskiego Tygodnia Tolerancji rozpocznie się 11 i potrwa do 17 listopada 2019 roku.
  • Niedziela 10 listopada 2019 r. upłynęła w Toruniu pod znakiem wydarzeń poprzedzających obchody Narodowego Święta Niepodległości.
  • Nasze miasto bohaterem jednego z odcinków podróżniczej serii "Miasta rytm", emitowanej w telewizji Canal+.
  • 7 listopada 2019 r. w Dworze Artusa odbyła się kolejna edycja Toruńskiego Forum Organizacji Pozarządowych. W dorocznym spotkaniu trzeciego sektora udział wziął prezydent Torunia Michał Zaleski.
  • W najbliższą niedzielę 10 listopada 2019 r. odbędzie się pierwszy w Toruniu przemarsz adoptowanych psiaków z ich opiekunami. Ma on na celu promocję świadomej i odpowiedzialnej adopcji zwierząt ze schroniska.
  • W okresie wydłużonego weekendu inaczej będzie inaczej funkcjonowała komunikacja miejska. 11 listopada 2019 r. od godz. 5:00 do 23:00 będzie można za darmo jeździć miejskimi autobusami i tramwajami. Tego dnia kasy biletowe MZK będą nieczynne.
  • W sobotę 9 listopada 2019 r. został rozegrany trzeci bieg w ramach Toruńskich Biegów Wolności 2019/2020. W wydarzeniu wzieło udział blisko 400 osób z całej Polski. Organizatorem imprezy jest Stowarzyszenie Run To Run.