www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    O tym, jak bezpiecznie przetrwać pandemię, rozmawiamy z mgr Ewą Nowak - Wąsicką, Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym.
  • Drogi, Inwestycje
    Most drogowy im. Józefa Piłsudskiego to obecnie jeden z większych placów budowy w Toruniu. Inwestycja zakończy się w listopadzie 2021 roku.
  • Eko, Miasto
    W lipcu zaplanowano pierwsze koszenie terenów zielonych na obszarze należących do Gminy Miasta Toruń. To pomoże w pielęgnacji „łąk kwietnych”, które na lato zostaną ubarwione typowymi dla tej pory roku kwiatami.
  • Miasto
    Podczas drugiej tury wyborów Prezydenta RP, w niedzielę 12 lipca 2020 roku, w Toruniu czynna będzie bezpłatna infolinia wyborcza.
  • Drogi, Inwestycje
    Dużym zainteresowaniem mieszkańców cieszy się budowana ścieżka rowerowa, która połączy Bydgoskie Przedmieście z Osadą Leśną na Barbarce. Dlatego spieszymy z informacją, ścieżka będzie gotowa do końca lipca tego roku!Osada Leśna na Barbarce to miejsce bardzo chętnie odwiedzane przez rowerzystów. Całe rodziny obierają ten kierunek podróży jako...
  • Kultura, Miasto, Sport
    Najbliższy weekend zapowiada się teatralnie i filmowo! Na toruńskich ulicach i scenach plenerowych zobaczyć będzie można: "La La Land", spektakl "Morskie Opowieści" oraz "Pinokio", a w CSW przeniesiemy się nad Sekwanę podczas 11. Przeglądu Nowego Kina Francuskiego.
  • Już 8 września 2020 r. kamienica na starówce idzie na sprzedaż. Nieruchomość zlokalizowana jest przy ul. Fosa Staromiejska 28 w bezpośrednim sąsiedztwie Teatru im. Wilama Horzycy. Cena wywoławcza to 1 milion złotych.
  • Podobnie jak w pierwszej turze wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, osoby niepełnosprawne mogą w niedzielę 12 lipca 2020 r. skorzystać w Toruniu z bezpłatnego transportu.
  • Dezynfekcja, środki ochrony osobistej, dystans – to główne zasady bezpieczeństwa sanitarnego obowiązujące podczas niedzielnych (12 lipca 2020 r.) wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Na budowie w rejonie placu Rapackiego sporo się dzieje. Na al. św. Jana Pawła II, na jezdni od strony starówki, już niedługo pojawi się asfalt.
  • Ponad 25 mln zł wynosi wartość umów podpisanych w tym roku przez miasto Toruń z organizacjami pozarządowymi.
  • W drugiej turze wyborów Prezydenta RP torunianie oddadzą głosy w 123 obwodach do głosowania. Przypominamy, że tak jak w I turze, w 7 przypadkach będą to inne lokale wyborcze niż w poprzednich wyborach.
  • Toruńscy artyści fotograficy: Jadwiga i Marek Czarneccy wykonali nową fotograficzną panoramę Torunia od strony Wisły, o gigantycznej rozdzielczości. Zdjęcie można przeglądać w sieci internetowej.
  • Jaworskie Stowarzyszenie Miłośników Motoryzacji organizuje Rajd Samochodów Zabytkowych „Tylko dla zuchwałych”, podczas którego zawodnicy będą musieli zmierzyć się z interesującymi wyzwaniami, jakie dla nich przygotowano.