www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Toruńską starówkę w charakterystycznym stylu gry Minecraft przygotowali fani tej komputerowej zabawy, jednej z najpopularniejszych gier na świecie.
  • Miasto, Sport
    W sobotę 27 lipca 2019 r. na Motoarenie odbędzie się 2. runda tegorocznego cyklu Tauron Speedway Euro Championship.
  • Miasto
    Piękna pogoda, a do tego Szekspir na ulicach, porywające, pełne pasji Dni Tanga, YouTube na deskach Teatru im. Wilama Horzycy, historia toruńskiego sportu poznawana na rowerze - tych i wielu innych atrakcji nie można przeoczyć w ten weekend w Toruniu.
  • Miasto, MZK
    Miejski Zakład Komunikacji oraz CHR PLAZA zapraszają w sobotnie popołudnia lipca i sierpnia na bezpłatne przejażdżki tramwajem turystycznym.
  • Miasto, Sport
    Blisko 100 osób wzięło udział w Rajdzie Rowerowym - Szlakiem Toruńskiego Sportu. Uczestnicy na trasie poznali gości specjalnych wydarzenia m.in. legendę czarnego sportu Jana Ząbika, współtwórcę sukcesów lekkoatletów i koszykarzy Rajmunda Jagodzińskiego, czy prezesa TKKF Toruń i znawcę historii toruńskiego sportu Ryszarda Kowalskiego.
  • Miasto, Sport
    Dwudziestu czterech młodych żużlowców wystartowało w sobotę 20 lipca 2019 r. na Motoarenie w zawodach European 125cc Youth Track Racing Cup.
  • 19 lipca 2019 r. zostały wypłacone pierwsze świadczenia 500+ i 300+ dla osób, które złożyły wnioski 1 lipca 2019 roku.
  • W ramach Sportowego Lata w Toruniu na basenach letnich na Bydgoskim Przedmieściu 19 lipca 2019 r. odbyła się rekreacyjna impreza pod nazwą „All Day Beach Party”. Organizatorem wydarzenia był Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji i Stowarzyszenie GOSPORT!
  • Prezydent Torunia Michał Zaleski docenił pracę trzydziestu sześciu urzędników. 18 lipca 2019 r. wręczył im awanse stanowiskowe.
  • Inauguracja piłkarskiej II Ligi zbliża się wielkimi krokami. W stawce osiemnastu drużyn nie zabraknie Elany Toruń, która w poprzednim sezonie była bardzo bliska awansu do Nice I Ligi. 20 lipca 2019 roku żółto-niebiescy zaprezentowali się kibicom. Na Stadionie Miejskim im. Grzegorza Daneckiego odbył się także coroczny turniej Mucha Cup oraz mecz...
  • Rozpoczynamy kolejny etap konsultacji społecznych dotyczących projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp) dla obszaru toruńskiej starowki wraz z otoczeniem. Dokument ten ustala m.in.: jakie są zasady zagospodarowania na konkretnych obszarach, jakie jest przeznaczenie terenów, na jakich zasadach chroniony jest i kształtowany...
  • Prace budowlane na Wałach gen. Sikorskiego nabierają tempa. Na budowę zwożone są płyty podtorowe. Ich układanie rozpocznie się w przyszłym tygodniu.
  • Rozpoczęła się 16. edycja festiwalu Song of Songs. Koncerty odbywają się w dniach 19-20 lipca 2019 r. na scenie plenerowej przy CKK Jordanki.
  • Ostatni dzień lipca będzie zarazem pierwszym dniem, kiedy torunianie będą mogli wsiąść na rowery miejskie. Na toruńskich ulicach pojawiły się już stacje, z których będzie można wypożyczać rowery. Od kilku tygodni działa strona www.torvelo.pl, gdzie można się zalogować i zapoznać z regulaminem wypożyczania jednośladów.