www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Żołnierze składają wieniec biało-czerwonych kwiatów pod obeliskiem
    Miasto
    W strugach deszczu Toruń obchodził Dzień Polskiego Państwa Podziemnego. To święto ustanowione na pamiątkę powołania Służby Zwycięstwu Polski.
  • Most im. Józefa Piłsudskiego
    Drogi, Miasto
    Przed nami kolejny okres nocnych prac na moście im. Józefa Piłsudskiego - pierwsze rozpoczną się z niedzieli na poniedziałek 27/28 września 2020 r. Od godz. 20:00 wprowadzony zostanie ruch wahadłowy.
  • Na zdjęciu widać jadących po torze żużlowców
    Miasto, Sport
    Apator Toruń pokonał Unię Tarnów 64:26 i tym samym zapewnił sobie awans do PGE Ekstraligi.
  • Most im. gen. Elżbiety Zawackiej, w dole płynie rzeka Wisła, w oddali widać zabudowania Torunia
    Eko, Miasto
    Co roku w czwartą niedzielę września obchodzimy Światowy Dzień Rzek. W roku 2020 ten dzień przypada 27 września.
  • baner wydarzenia
    Inwestycje, Kultura
    Przeniesiony z wiosny z powodu pandemii 8. Festiwal Sztuki Faktu odbędzie się w Toruniu 29-30 września 2020 r. Impreza będzie miała hybrydową formę – część wydarzeń odbędzie się online, pozostałe będą zamkniętymi pokazami dla szkół.
  • Na zdjęciu: rozpoczęcie gali Made in Toruń
    Biznes, Miasto
    25 września 2020 roku w Centrum Handlowym Toruń Plaza prezydent Torunia wręczył certyfikaty „Made in Toruń” przedstawicielom 25 firm funkcjonujących na toruńskim rynku.
  • Podczas sesji Rady Miasta Torunia prezydent Michał Zaleski przekazał radnym szereg informacji dotyczących funkcjonowania miasta.
  • Rozbudowa mostu drogowego im. Józefa Piłsudskiego w Toruniu to jeden z projektów, który był poddany konsultacjom społecznym. Jednym z oczekiwań mieszkańców było zapewnienie po obu stronach obiektu ruchu pieszego i rowerowego - i tak będzie! W przyszłym tygodniu rusza montaż nowych wsporników, dzięki którym będzie to możliwe.
  • Z okazji obchodzonego 27 września Światowego Dnia Turystyki prezydent Torunia Michał Zaleski przesyła wszystkim pracownikom branży turystycznej życzenia.
  • Do 30 listopada 2020 r. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta Torunia przyjmuje wnioski o dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków położonym na terenie Gminy Miasta Toruń, które mają być wykonane w roku 2021 lub...
  • Jak ma postępować lekarz rodzinny, gdy zgłosi się do niego pacjent z objawami charakterystycznymi dla COVID-19 i co dzieje się z chorym, który otrzyma pozytywny wynik testu, a nie jest samodzielny – m.in. na takie pytania odpowiadają algorytmy postępowania z pacjentem, które trafiły do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w całej Polsce.
  • Trwa realizacja projektu obywatelskiego, w ramach którego w Toruniu pojawią się tzw. zielone przystanki komunikacji miejskiej. Gotowa jest koncepcja projektowa.
  • Krzysztof Stanisławski 1 października 2020 roku obejmie stanowisko dyrektora Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu.
  • W najbliższą sobotę 26 września 2020 r., w związku z zawodami żużlowymi na Motoarenie, uruchomiony zostanie dodatkowy kurs tramwaju linii nr 5.