www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Kultura, Miasto
    Jesienna aura za oknami, ale receptę na nią znajdziemy w ten weekend w Toruniu! Zimne wieczory będziemy mogli spędzić w księgarniach podczas I edycji Nocy Księgarń. Na rozgrzanie polecamy również pełne emocji koncerty: Piazzola & Czajkowski oraz Mazolewski & Porter.
  • Miasto
    42 nauczycieli odebrało akty nadania awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. 19 września 2019 r. o godz. 16.00 w sali kominkowej Ogniska Pracy Pozaszkolnej „Dom Harcerza” spotkał się z nimi zastępca prezydenta Torunia Zbigniew Fiderewicz.
  • Miasto, MZK
    Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu włącza się w obchody Europejskiego Tygodnia Zrównoważonego Transportu. Punktem kulminacyjnym tradycyjnie będzie "Europejski Dzień Bez Samochodu". Z tej okazji w sobotę 21 września 2019 r. wzajezdni tramwajowej przy ul. Sienkiewicza 24/26 odbędą się drzwi otwarte.
  • Miasto
    Po raz kolejny miasto będzie finansować szczepienia przeciw grypie dla mieszkańców Torunia, którzy ukończyli 65 lat. Program realizowany będzie od 23 września 2019 r. do wyczerpania szczepionek.
  • Kultura, Miasto
    Ekipa filmowa na Przedzamczu. W najbliższą sobotę (21 września 2019) od godziny 19.00 będą nagrywane kolejne sceny do filmu pt: „Nędzarz i madame”.
  • Miasto
    Kilkaset osób pożegnało we wtorek śp. Adama Holszańskiego, zmarłego 12 września 2019 r., w wieku 68 lat, zasłużonego toruńskiego przedsiębiorcę, prezesa Zakładu Usług Dźwignicowych „Dźwig”, członka Rady Prezydenckiej przy Prezydencie Miasta Torunia.
  • Gmina Miasta Toruń sfinansuje szczepienia przeciw grypie mieszkańców Torunia, którzy ukończyli 65. rok życia. Program wystartuje za kilka tygodni.
  • W dniach 18-20 września 2019 roku w Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki odbywa się 22. Konferencja Opieki Długoterminowej. W Toruniu debatuje 1000 dyrektorów europejskich domów pomocy społecznej oraz profesjonalistów z zakresu opieki długoterminowej.
  • 21 września 2019 r. na Stadionie Miejskim im. Grzegorza Duneckiego odbędzie się wyjątkowy mecz pomiędzy dwiema drużynami, składającymi się z przedstawicieli samorządu oraz Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Będzie on częścią turnieju sportowego dla placówek zajmujących się osobami wykluczonymi oraz z niepełnosprawnością.
  • W rankingu wydatków inwestycyjnych samorządów 2016-2018, przygotowanym przez redakcję Pisma Samorządu Terytorialnego „Wspólnota”, Toruń znalazł się na 9. pozycji, wyprzedzając m.in. Bydgoszcz, Poznań, Łódź czy Olsztyn.
  • 14 organizacji z Torunia i okolic włączyło się w organizację II Toruńskiego Edukacyjnego Pikniku Osób Niepełnosprawnych. Wydarzenie odbędzie się 22 września 2019 roku w Centrum Targowym Park.
  • Rowerowa Masa Krytyczna z okazji Europejskiego Dnia bez Samochodu odbędzie się w sobotę 21 września 2019 r. Start na Rynku Nowomiejskim o godzinie 17:00.
  • Uczniowie Zespołu Szkół Specjalnych nr 26 w Toruniu będą mogli wkrótce korzystać ze specjalistycznego basenu i ścieżki sensorycznej, które wspomogą ich rehabilitację.
  • Od poniedziałku 23 września 2019 roku wprowadzone zostaną drobne korekty w rozkładach jazdy linii nr 11 i 30.