www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Kultura, Miasto
    Białe wakacje tuż, tuż, a my rozpoczynamy je jeszcze wcześniej - przed nami impreza “Ferie na start!”. Oprócz zabawy na lodzie w ten weekend witamy Chiński Nowy Rok w Ratuszu Staromiejskim, słuchamy Alicji Majewskiej w Jordankach oraz Freygish Orchestry w Dworze Artusa. Osobom o mocnych nerwach polecamy natomiast nocne zwiedzanie Zamku...
  • Miasto
    Ruszył nabór wniosków do udziału w programie pn. „Mieszkania na wynajem dla osób starszych i niepełnosprawnych”. Dokumenty można składać od 24 stycznia do 14 lutego 2020 r. w Biurze Mieszkalnictwa przy ul. Legionów 220.
  • Kultura, Miasto, Sport
    Od 27 stycznia do 9 lutego 2020 r. przypadają ferie zimowe w województwie kujawsko-pomorskim. Na dzieci, spędzające ten czas w Toruniu, czeka wiele atrakcji sportowych, kulturalnych oraz edukacyjnych.
  • Drogi, Miasto, MZK
    Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu uruchomił dostępną dla klientów indywidualnych, samoobsługową stację paliw. Z okazji otwarcia na klientów czekają niespodzianki - atrakcyjne ceny paliwa, upominki, a na najszybszych - karty podarunkowe na kolejne tankowanie..
  • Biznes, Miasto
    Budynek biurowy wraz z halą magazynową i warsztatem firmy Rollstick powstanie w Strefie Inwestycyjno-Logistycznej „Toruń-Wschód”. To inwestor, który kupił pierwszą działkę przeznaczoną dla małych i średnich przedsiębiorstw w rejonie ulicy Przelot w sąsiedztwie węzła autostradowego.
  • Drogi, Inwestycje
    W związku z budową kanalizacji od 27 stycznia br. zostanie wprowadzone ograniczenie ruchu na ul. Szosa Chełmińska.
  • W Ratuszu Staromiejskim w Toruniu 24 stycznia 2020 r. odbyła się uroczystość wręczenia Medali za Długoletnie Pożycie Małżeńskie.
  • Cztery dni uroczystych wydarzeń i tysiące mieszkańców biorących w nich udział – tak najkrócej można podsumować inaugurację obchodów 100. rocznicy powrotu Torunia do wolnej Polski.
  • Trwa przebudowa ulicy Srebrzystej w Kaszczorku. W najbliższych dniach ulica zostanie oddana do ruchu.
  • Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaprasza do projektu edukacyjnego „Projekt z ZUS” skierowanego do uczniów szkół podstawowych.
  • W najbliższą sobotę 25 stycznia 2020 r. w Arenie Toruń odbędzie się II Ogólnopolski Halowy Mityng Lekkoatletyczny U-14 i U-16 pamięci Ireny Szewińskiej. Organizatorem imprezy jest Miejski Klub Lekkoatletyczny.
  • Nowa aplikacja, dzięki której mieszkańcy mogą zgłaszać problemy i usterki pojawiające się w przestrzeni miejskiej - "Dbam o miasto" ruszyła 14 stycznia 2020 r.
  • Maria Skrzypek toruńska radna, lekarz-kardiolog związana ze szpitalem miejskim, zaangażowana w działalność opozycyjną w latach 80. zmarła w wieku 84 lat.
  • Inwestycyjna ofensywa w Toruniu trwa. 900 m kw. powierzchni magazynowej i 800 m kw. nowoczesnej powierzchni biurowej - tak będzie wyglądała nowa siedziba firmy Gastroparts Spółka Jawna, która powstanie na toruńskim lewobrzeżu.