www.torun.pl

Turystyka

Toruński Anioł

Toruń pod opieką anioła
Anioł jest elementem wyróżniającym herb Torunia spośród znaków heraldycznych innych polskich miast. Sylwetka anioła pojawiła się w toruńskim herbie po zakończeniu wojny trzynastoletniej w XV wieku i przetrwała do naszych czasów. Dzięki temu anioł jest jednym z najważniejszych symboli Torunia.

Toruński anioł - herb miasta zdobiący wejście do toruńskiego ratusza

Postać anioła nie była wykorzystywana w toruńskich znakach miejskich od początków miasta, to jest od momentu założenia Torunia przez Krzyżaków w 1233 r. Najstarsza, inspirowana obecnością w mieście Krzyżaków, pieczęć toruńska (nazywaną Maryjną, z Madonną lub wielką) przedstawiała dwie okrągłe baszty z bramą pośrodku. W łuku bramy na tronie siedziała Matka Boska z Dzieciątkiem. Madonna z pieczęci była ubrana w welon, na głowie miała koronę z trzech lilii, a na piersiach zawieszony medalion. Pieczęć ta służyła do oznaczania ważnych dokumentów. Jej odcisk znalazł się np. na słynnym traktacie pokojowym zawartym w Toruniu w 1411 r. po bitwie grunwaldzkiej, ale również na dokumencie potwierdzającym przyłączenie się Torunia do Związku Pruskiego w 1440 r. Ostatni raz użyto jej jednak w XX wieku - opieczętowano nią dokument nadania marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu honorowego obywatelstwa Torunia.

Administracyjne związki z Krzyżakami Toruń zerwał w 1454 r. Oddanie hołdu przez mieszczan ziemi chełmińskiej w Toruniu królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi oznaczało faktyczną inkorporację miasta w granice Rzeczypospolitej. Inkorporacja i wojna trzynastoletnia, która po niej nastąpiła, zdecydowały o konieczności używania nowych znaków herbowych i pieczęci.

Pierwszy dokument z nową pieczęcią został wydany w Toruniu w styczniu 1470 r. Po raz pierwszy pojawił się na niej motyw anioła toruńskiego, podtrzymującego używaną wcześniej tarczę herbową, na której przedstawiano trzy miejskie baszty z uchyloną bramą pośrodku. Wprowadzenie anioła do herbu Torunia w kontekście długotrwałej i bardzo obciążającej dla miasta wojny tłumaczy się wolą odwołania się mieszkańców do boskiej pomocy. Pod koniec XV wieku wprowadzono nową wersję pieczęci, na której toruński anioł zmienił nieco swoją pozycję: przedstawiono go w pozycji klęczącej i lekko pochylonej nad trzymaną przez niego tarczą. Anioł w tej wersji pieczęci znajdował się przez ponad 300 lat.

Anioł toruński pojawiał się również na pieczęciach Magistratu Miasta Głównego Torunia w okresie Księstwa Warszawskiego, a także w okresie rozbiorów w XIX wieku. Anioł pilnował miasta również w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W 1936 r. minister spraw wewnętrznych zatwierdził herb Torunia, w którym „tarczę herbową trzyma klęczący anioł w szacie błękitnej ze skrzydłami srebrnemi. Włosy anioła czarne, twarz i ręce barwy naturalnej”. Anioł z toruńskiego herbu został jednak usunięty po II wojnie światowej. Na szczęście powrócił na swoje miejsce pod koniec grudnia 1991 r.

Dziś toruński anioł strzeże jak w przeszłości całego Torunia. Jego wizerunek obecny jest zwłaszcza na toruńskiej starówce. Znajduje się m.in. na szczycie budynku w Łuku Cezara, na fasadzie Dworu Artusa, nad bramą Ratusza Staromiejskiego czy w witrażu nad wejściem do głównego budynku Urzędu Miasta Torunia.


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Kultura
    Teatr Baj Pomorski ma niespodziankę dla wszystkich dzieci. Zapraszamy na przedstawienie „Jaś i Małgosia” - spektakl online z musicalowym zacięciem.
  • Miasto
    30 maja obchodzimy Dzień Rodzicielstwa Zastępczego. Życzenia rodzicom zastępczym oraz ich podopiecznym złożył prezydent Michał Zaleski.
  • Drogi, Miasto
    Od 22 do 27 maja 2020 r. Miejski Zarząd Dróg w Toruniu przyjmował uwagi dotyczące trzech zaproponowanych koncepcji przebudowy ul. Łukasiewicza w Toruniu. Konsultacje cieszyły się dużym zainteresowaniem mieszkańców. Wpłynęło 38 uwag, złożono 4 pisma z propozycjami rozwiązań.
  • Drogi, Miasto
    Od najbliższego poniedziałku (1 czerwca) kierowcy parkujący w Strefie Płatnego Parkowania będą mogli wnosić opłaty za parkowanie w parkomatach.
  • Miasto, Sport
    W niedzielę 7 czerwca 2020 r. wystartuje pierwszy z cyklu historycznych rajdów rowerowych „Śladem toruńskich dróg do wolności”.
  • Miasto, Sport
    Zgodnie z zapowiedzią rządu, od 30 maja 2020 r. dostępne będą siłownie zewnętrzne. Wkrótce też będzie można korzystać z placów zabaw.
  • Ponad 7,5 mln zł wynosi budżet obywatelski Torunia na rok 2021. Wnioski będzie można składać już od 8 czerwca 2020 r.
  • U 140 mieszkańców Torunia i powiatu toruńskiego potwierdzono zarażenie koronawirusem SARS-CoV-2. Kwarantanną objęto 252 osoby, w tym 25 osób znajduje się w miejscu kwarantanny zbiorowej). Do 110 wzrosła liczba zarażonych, którzy powrócili do zdrowia. Od poniedziałku 25 maja nie zanotowano kolejnej ofiary śmiertelnej pandemii koronawirusa.
  • W związku z czwartym etapem znoszenia obostrzeń, możliwe będzie przeprowadzenie pierwszych kulturalnych wydarzeń plenerowych już w ten weekend! Miasto Toruń i toruńskie instytucje kultury zapraszają na Kino Letnie i spektakl z okazji Dnia Dziecka przy CKK Jordanki.
  • Jak branża wraca do normalności - opowiada Katarzyna Małkiewicz z toruńskiego Hotelu Filmar w kolejnym odcinku cyklu realizowanego przez Centrum Wsparcia Biznesu w Toruniu.
  • Z okazji Dnia Rodzicielstwa Zastępczego, który przypada 30 maja, prezydent Michał Zaleski przekazał upominki dla podopiecznych toruńskich rodzinnych domów dziecka i rodzin zastępczych.
  • W Centrum Kulturalno-Kongresowym Jordanki powstało profesjonalne studio telewizyjne toruńskiej firmy Art4Media. Studio zainauguruje swoją działalność muzycznie, prezentując koncerty.
  • W Zielone Świątki (niedziela 31 maja) komunikacja miejska będzie funkcjonowała wg świątecznych rozkłądów jazdy.
  • Od pierwszego czerwca torunianie mogą korzystać z bezpośrednich porad konsumenckich. Miejski Rzecznik Konsumentów będzie udzielać porad i informacji oraz przyjmować wnioski o udzielenie pomocy prawnej w sprawach konsumenckich w Punkcie Informacyjnym przy ul. Wały gen. Sikorskiego 8 w godz. 7.30-15.30.