www.torun.pl

Turystyka

Toruński gotyk

Toruń - gotyk na dotyk

W Toruniu znajduje się największa - po Krakowie - liczba autentycznych zabytków sztuki i architektury gotyckiej w Polsce. Gotyk jest znakiem rozpoznawczym Torunia. Dlatego oficjalnym hasłem promocyjnym miasta są słowa: "Toruń - gotyk na dotyk".

Toruń założono w czasach średniowiecza (akt lokacji w 1233 r.). Miasto uniknęło w swojej burzliwej historii zniszczeń o totalnym zasięgu, choć wiele średniowiecznych budowli (m.in. kościół św. Mikołaja  i zamek krzyżacki) zostało zniszczonych. Wiele zachowanych średniowiecznych zabytków wykonano zgodnie z kanonem gotyckim.



Jednym z argumentów, które zdecydowały o tym, że toruńska starówka została 4 grudnia 1997 r. wpisana na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO, był autentyzm średniowiecznego i gotyckiego profilu Torunia. W sporządzonym przez zespół toruńskich naukowców opracowaniu, które stanowiło główną część wniosku o zaliczenie Torunia do grona miejsc dziedzictwa światowego, zaznaczono niezwykłą wagę zachowanej, średniowiecznej i gotyckiej spuścizny:

  • w Toruniu powstało i przetrwało do dziś wiele średniowiecznych budowli. Wszystkie reprezentują najlepsze osiągnięcia gotyckiej architektury ceglanej w Europie;
  • zachowane w Toruniu domy mieszkalne stanowią największy i najlepiej zachowany zespół gotyckiej architektury mieszkalnej w Europie północnej; 
  • zachowany w stanie zbliżonym do pierwotnego unikalny układ przestrzenny to cenne źródło materialne do dziejów rozwoju miast w średniowiecznej Europie; 
  • Ratusz Staromiejski łączy w sposób nigdzie indziej niespotykany funkcje sądowe, administracyjne i handlowe; 
  • toruński zespół staromiejski łączy w sobie cechy nadrzecznego miasta portowego, miasta podwójnego (Stare i Nowe Miasto) z cechami miasta sprzężonego z zamkiem; 
  • w Toruniu, niezależnie od wysokiego stopnia samodzielności, widoczne są wpływy przodujących ośrodków sztuki europejskiej z Brugią, Gandawą i Lubeką na czele. Fakt ten uznaje się za świadectwo istnienia europejskiej wspólnoty kulturowej miast hanzeatyckich; 

Toruń był w średniowieczu związany z wieloma wydarzeniami o ogromnej wadze i znaczeniu historycznym. Odegrał ważną rolę w chrystianizacji i kolonizacji Prus, był głównym pośrednikiem w hanzeatyckim handlu z Europą wschodnią, był też w tej części Europy najważniejszym ośrodkiem kształtowania się poczucia tożsamości stanowej mieszczaństwa oraz miejscem podpisania Traktatu Toruńskiego w 1466 r.

Potwierdzeniem niezwykłej klasy toruńskiej starówki jest również raport sporządzony przez litewskiego prof. Jonasa Glemzę, który złożył wizytę ekspercką w Toruniu w październiku 1996 r. Wyrażone w nim opinie o materiale nominacyjnym i uwagi o stanie miasta stały się podstawą pozytywnej decyzji Komitetu UNESCO w Neapolu z 4 grudnia 1997 r. Zawarte w raporcie prof. Jonasa Glemzy wnioski są spisem powodów, dla których Toruń stał się własnością kulturową całego świata. Oto niektóre spostrzeżenia raportu prof. Jonasa Glemzy:

  • Cenna zabudowa historycznego miasta - średniowieczne kościoły, ratusz - reprezentuje sobą arcydzieła ludzkiego geniuszu twórczego. Spełniają one wymagania średniowiecznego systemu obronnego (mury, bramy, ruiny zamku, położenie Starego i Nowego Miasta). 
  • Toruń został wpisany na listę siedmiu centrów historycznych Polski. 
  • W skład nominacji wchodzą Stare i Nowe Miasto (wyraźne przykłady średniowiecznego rozplanowania miasta) oraz ruiny Zamku Krzyżackiego. 
  • Do kryteriów nominacyjnych zaliczają się: historia średniowiecznego miasta, szczególnie jego idee naukowe i znaczenie miasta dla regionu. 
  • Toruń jest wspaniałym przykładem średniowiecznego miasta-portu rzecznego w swej historii łączącego Polskę, Niemcy, Prusy, Skandynawię i Litwę. 
  • W obszarze Starego i Nowego Miasta przetrwały liczne, autentyczne, wartościowe budowle gotyckie, renesansowe i barokowe. 
  • Toruń posiada także cenny, dwupierścieniowy system fortyfikacji miejskich wzniesiony przez Prusaków – zabytek XIX-wiecznej architektury obronnej. 
  • Toruń to unikalne wśród miast Związku Hanzeatyckiego miejsce urodzin Mikołaja Kopernika.

>>> Przejdź do stron o toruńskich zabytkach


Czytaj też:

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Trwa Toruński Jarmark Bożonarodzeniowy, rozpoczęto montowanie szopki świątecznej, niebawem ruszy sezonowe lodowisko na Rynku Staromiejskim, a torunianie złożą sobie życzenia podczas tradycyjnej Wigilii Miejskiej – Boże Narodzenie coraz bliżej.
  • 95 lat Ksiąznicy Kopernikańskiej
    Kultura, Miasto
    12 grudnia 2018 roku Książnica Kopernikańska obchodziła swoje 95-lecie. Podczas uroczystej gali w siedzibie głównej biblioteki nie zabrakło życzeń i wspomnień. Książnica Kopernikańska powstała w 1923 roku jako Książnica Miejska im. Kopernika i była pierwszą publiczną biblioteką na Pomorzu. Pierwotnie mieściła się przy ul. Wysokiej 16, gdzie...
  • Tramwaje i autobusy w okresie świąteczno-noworocznym
    Miasto, MZK
    W okresie Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku w Toruniu będzie inaczej funkcjonowała komunikacja miejska. 24 i 31 grudnia przejazdy miejskimi autobusami i tramwajami będą bezpłatne. W weekend przed Wigilią Świąt Bożego Narodzenia obowiązywać będą rozkłady jazdy obowiązujące kolejno w sobotę (22 grudnia) i w niedzielę (23 grudnia). W wigilijny...
  • Drogi, Inwestycje, Miasto
    W piątek 14 grudnia 2018 roku wprowadzone zostaną zmiany na rondzie przy placu Pokoju Toruńskiego, związane z pracami na placu Chrapka.
  • Miasto
    7 par małżeńskich odbierze w najbliższy czwartek 13 grudnia 2018 r. medale za długoletnie pożycie małżeńskie. Uroczystość odbędzie się o godz. 15:00 w Ratuszu Staromiejskim.
  • Inwestycje, Miasto
    W miejskich żłobkach pojawią się oczyszczacze powietrza. Takie urządzenie pojawi się w każdej sali w miejskich placówkach.
  • Trzy koncerty, premiery książek i filmu o Obywatelu G.C., a także giełda winylowa, czy działania artystów z Galerii Rusz złożą się na program Dni Grzegorza Ciechowskiego 2018. Festiwal poświęcony liderowi Republiki rusza 13 grudnia 2018 roku.
  • Jesteś organizacja pozarządową? Włącz się w realizację społecznych projektów rewitalizacyjnych! Do 31 stycznia 2019 roku trwa nabór ofert w konkursie na realizację przedsięwzięć rewitalizacyjnych na terenie Bydgoskiego Przedmieścia, Podgórza i Starego Miasta (obszar rewitalizacji, konkurs nr 27).
  • Czy Toruń ponownie pobije rekord Polski w wiosłowaniu na ergometrze wioślarskim? Przekonamy się o tym podczas Wielkiego Wiosłowania dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy w przeddzień 27. Finału. W tym roku dystans 500 metrów w ciągu 10 godzin przepłynęło w grodzie Kopernika 306 osób. 12 stycznia po raz pierwszy odbędzie się bieg dla Wielkiej...
  • 20 i 21 grudnia 2018 roku w Teatrze Baj Pomorski Toruńska Teatralna Grupa EFATA działająca przy Fundacji „Światło” zaprezentuje tradycyjny spektakl bożonarodzeniowy. „Jasełka ze Światłem” zorganizowane zostaną po raz 13.
  • Olsztyńska, Brzoskwiniowa, Łódzka - 3 miejskie działki udało się sprzedać podczas przetargów w dniu 11 grudnia 2018 r. Do kasy Torunia wpłynie ponad 1,5 miliona złotych.
  • Na rogu ul. Szerokiej i Podmurnej odsłonięto tablicę poświęconą toruńskiemu artyście fotografikowi Olgierdowi Gałdyńskiemu. Odsłonięcia tablicy dokonali: Krystyna Szalewska-Gałdyńska (żona Uhonorowanego), prezydent Torunia Michał Zaleski oraz marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki. Tablicę poświęcił ks. biskup Wiesław Śmigiel....
  • Centrum Wsparcia Biznesu w Toruniu uruchomiło nową aplikację video zawierającą lotnicze panoramy sferyczne terenów inwestycyjnych w Toruniu. Powstały też dwa filmy, na które zostały naniesione fotorealistyczne wizualizacje obiektów, jakie mogą powstać na działkach przeznaczonych do sprzedaży.
  • Zakończył się pierwszy etap prac nad projektem wystawy „Ścieżki dorastania”, którą Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy planuje udostępnić w listopadzie 2019 roku w Centrum Innowacyjnej Edukacji. Wykonawcą ekspozycji wraz z zaaranżowaniem przestrzeni wystawienniczej jest MAE MULTIMEDIA ART&EDUCATION sp. z o.o.