Portret Mikołaja Kopernika w nowej odsłonie | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Portret Mikołaja Kopernika w nowej odsłonie

Data wydarzenia
-
Opis wydarzenia: 

W Ratuszu Staromiejskim, oddziale Muzeum Okręgowego w Toruniu, trwa prezentacja słynnego portretu Mikołaja Kopernika w nowej odsłonie.

Obraz, który od dawna znajdował się w przestrzeni Sali Mieszczańskiej, zyskał nowy blask, nowe warunki ekspozycyjne i zabezpieczenie oraz – co nie mniej ważne – został należycie wyróżniony. Bardzo dziękujemy za wsparcie i środki, które przeznaczono z rezerwy budżetowej Prezesa Rady Ministrów, bez których przygotowanie nowej oprawy portretu mistrza nie byłoby możliwe*.

__________

Portret Mikołaja Kopernika (tzw. gimnazjalny) zajmuje szczególne miejsce w ikonografii kopernikańskiej, m.in. z uwagi na walory artystyczne dzieła. Od około 1594 r. do pocz. XX w. obraz znajdował się w Bibliotece Gimnazjum Akademickiego w Toruniu. Po odzyskaniu niepodległości do 1939 r. był przechowywany w Państwowym Gimnazjum Męskim im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. W czasie okupacji przeniesiony został do Muzeum Miejskiego (obecnie Muzeum Okręgowe w Toruniu), a na przełomie lat 1944-45 próbowano wywieźć zabytek do Niemiec. W 1945 r. odnaleziono go w składnicy w Wyrzysku i wówczas został przekazany w depozyt do zbiorów Muzeum Miejskiego przez I Liceum Ogólnokształcące im. M. Kopernika w Toruniu. Obecnie prezentowany jest w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego w Toruniu.
 
Bohdan Marconi, konserwator obrazu z lat 1946-1948, określił czas jego powstania na poł. XVI w., na lata ok. 1540–1560. Leonard Torwirt z kolei datował obraz na pierwszą poł. XVI w., wskazując na krąg dürerowski. Późniejsze badania dendrochronologiczne deski obrazu, wykonane w latach 80. XX w. przez Tomasza Ważnego we współpracy z Józefem Flikiem, przeczą tej hipotezie. Na podstawie próbek z podobrazia i analizy źródłowej ujawniono, że drzewo na nośnik toruńskiego portretu zostało ścięte około 1571 r. W związku z tym Józef Flik datował obraz na około 1580 r. Badacz ten próbował związać autorstwo obrazu z postacią Marcusa Gheeraertsa, wskazując na niezbite podobieństwo ujęcia portretu z grafiką Théodore’a de Bry, który współpracował z tym pierwszym. Ustalenie jednoznacznej atrybucji pozostaje nadal niezwykle trudne.
 
Portret przedstawia Mikołaja Kopernika w wieku ok. 35–40 lat. Uczony ukazany został jako postać o wyrazistych rysach oraz długich, ciemnych i falistych włosach. Charakterystyczne jest ujęcie oczu, z których lewe znajduje się niżej od prawego, co świadczy o pewnych niedociągnięciach warsztatowych u malującego. Ubiór uczonego stanowi czarna sutanna z widocznym białym futerkiem, widocznym przy kołnierzyku i ramionach. Tło portretu jest popielate o ciemnym odcieniu.
 
Podobrazie dzieła wykonane jest z trzech desek dębowych o bardzo nierównej powierzchni i grubości od 0,86 do 0,93 cm. Podczas konserwacji w latach 1946–1948 po lewej stronie obrazu wstawiono nową deskę dębową oraz brakujący fragment deski u góry po prawej stronie, nad głową astronoma.
 
Ciekawostką jest to, że najprawdopodobniej obraz był dłuższy od obecnego. Dolna krawędź malowidła nosi ślady drobnych uszkodzeń drewna, które mogły powstać przy odpiłowaniu części dzieła. Józef Flik wysuwał hipotezę, że pierwotny format obrazu ukazywał postać Kopernika z dostrzegalną lewą ręką trzymającą konwalię założoną na prawą rękę.
 
Autor tekstu: Michał Kłosiński

* Dotacja z rezerwy budżetu państwa w wysokości 500 000 zł na realizację zadania obejmowała pięć następujących elementów: opracowanie projektu i wykonanie nowej oprawy prezentacji portretu Mikołaja Kopernika z Sali Mieszczańskiej w Ratuszu Staromiejskim; zakup oświetlenia do przestrzeni ekspozycyjnej w holu przed Salą Królewską oraz uzupełnienie oświetlenia w przestrzeni ekspozycyjnej drugiego piętra; modernizację Ratusza Staromiejskiego w celu podniesienia jakości obsługi gości korzystających z oferty MOT w ramach ogólnopolskich obchodów 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika; zakup gablot wystawienniczych celem wykorzystania w planowanych wystawach czasowych, związanych z jubileuszem roku kopernikańskiego; zamówienie usług wykonania przeszklonego zamknięcia wschodniego skrzydła galerii ekspozycyjnej drugiego piętra, celem zapewnienia stabilnych warunków ekspozycyjnych dla prezentacji cennych artefaktów zabytkowych.
Jednym z powyższych elementów jest realizacja opracowania projektu i wykonanie nowej oprawy prezentacji portretu Mikołaja Kopernika z Sali Mieszczańskiej w Ratuszu Staromiejskim, którego koszt wyniósł 130 227,22 zł.
Wkład własny Muzeum Okręgowego w Toruniu w realizację całości projektu wyniósł 125 145 zł.
 
Fot. K. Deczyński
Data: 
20.02.2023 12:00 — 31.12.2023 12:00
Miejsce: 
Ratusz Staromiejski w Toruniu
Kategoria wydarzenia: 
Wystawa
Kopernik 550
Położenie: 

Najbliższe wydarzenia

Pokaż więcej

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Państwa Komisja Wyborcza podała wyniki wyborów samorządowych 2024 w Toruniu. Po podliczeniu 100% oddanych głosów znamy już nazwiska osób wybranych do Rady Miasta Torunia na nową kadencję. 21 kwietnia 2024 odbędzie się II tura wyborów Prezydenta Miasta Torunia.
  • Grafika informująca o akcji Skrzynka Dobrych Słów
    Miasto, MZK
    Od kilku miesięcy mamy w Toruniu Przystanki Dobrej Energii, teraz przyszedł czas na Skrzynkę Dobrych Słów. Dzięki młodym ludziom z I Liceum Ogólnokształcącego 12 kwietnia 2024 r. na węźle przesiadkowym na al. św. Jana Pawła II pasażerowie komunikacji miejskiej zetkną się z tekstami z pozytywnym przesłaniem.
  • Kultura, Miasto
    Uroczysta inauguracja emisji programu radiowego Radia GRA Toruń z nowego miejsca odbyła się w Dniu Radia - polskiego święta obchodzonego corocznie 11 kwietnia. - Serdeczne życzenia dla wszystkich radiowców. To Wasze święto, jesteście tymi którzy docierają do nas z informacją, wiedzą, ale i muzyką, rozrywką – tak jak robi to Radio Gra - powiedział...
  • Miasto
    Do 30 kwietnia 2024 r. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta Torunia przyjmuje wnioski o dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków położonym na terenie Gminy Miasta Toruń, które mają być wykonane w roku 2024. Pula...
  • Kultura, Miasto
    Zapraszamy na kolejne spotkanie depozytariuszy tradycji piernikarskich, które odbędzie się 18 kwietnia 2024 roku o godzinie 17:00 w Muzeum Toruńskiego Piernika, będącym oddziałem Muzeum Okręgowego w Toruniu (ul. Strumykowa 4).
  • Dwie panie rozmawiające przy stole.
    Miasto
    Rodzice dzieci w wieku szkolnym, zainteresowani funkcjonowaniem nowo budowanej Szkoły Podstawowej nr 12 na ul. Strzałowej, mogą uzyskać informacje bezpośrednio u p. dyrektor szkoły – Barbary Iwanowskiej.
  • Od kilku miesięcy mamy w Toruniu Przystanki Dobrej Energii, teraz przyszedł czas na Skrzynkę Dobrych Słów. Dzięki młodym ludziom z I Liceum Ogólnokształcącego 12 kwietnia 2024 r. na węźle przesiadkowym na al. św. Jana Pawła II pasażerowie komunikacji miejskiej zetkną się z tekstami z pozytywnym przesłaniem.
  • 12 kwietnia 2024 r. na pl. 4 Czerwca otwarta zostanie wystawa plenerowa „Uciekli do Mandżurii”, która powstała w związku z 80. rocznicą ujawnienia Zbrodni Katyńskiej.
  • O blisko 12 tysięcy metrów kwadratowych wzbogaci w tym roku toruński rynek powierzchni biurowych. Intensywne prace inwestycyjne trwają przy – Platinum Business Center, Szubińskiej 13 oraz Business Park Toruń.
  • Atrakcyjna działka inwestycyjna została wystawiona na sprzedaż przez miasto Toruń. Teren przy Szosie Bydgoskiej 76-80 znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie toruńskiej Motoareny. Przetarg odbędzie się 9 lipca 2024 r. Cena wywoławcza to 2 700 000 zł.
  • Wystarczyło zaledwie kilka ciepłych dni, by zielone torowiska i skwery, które powstały w ramach projektu BiT City II, nabrały wiosennych barw.
  • 21 kwietnia na parkingu przed Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy odbędzie się piknik popularnonaukowy w ramach tegorocznej edycji Toruńskiego Festiwalu Nauki i Sztuki.
  • Zapraszamy na kolejne spotkanie depozytariuszy tradycji piernikarskich, które odbędzie się 18 kwietnia 2024 roku o godzinie 17:00 w Muzeum Toruńskiego Piernika, będącym oddziałem Muzeum Okręgowego w Toruniu (ul. Strumykowa 4).
  • Tegoroczna majówka w toruńskim centrum nauki rozpocznie się 30 kwietnia i potrwa do 5 maja 2024 r. W ofercie Młyna Wiedzy znalazły się rodzinne warsztaty oraz zwiedzanie interaktywnych wystaw.