Polskie ślady w Kanadzie | www.torun.pl

Polskie ślady w Kanadzie

Kultura, Miasto
Data publikacji: 10 czerwca 2021
Autor: Magdalena Kujawa

Budżet obywatelski 2022, Start

Budżet obywatelski 2022, fragment plakatu

 

Rozpoczęliśmy kolejną edycję budżetu obywatelskiego w Toruniu - na rok 2022

>>> Przejdź do informacji na ten temat

  


plakat ekspozycji

"W drodze do niepodległości. Kanadyjski przystanek – obóz Kościuszko w Niagara-on-the-Lake, 1917-1919" – to tytuł wystawy otwartej w Bibliotece Uniwersyteckiej UMK. Prezentowaną w ramach Tygodnia Bibliotek ekspozycję oglądać można do końca czerwca.

Wystawa historyczno-patriotyczna autorstwa dr Anitty Maksymowicz z Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze pokazuje na unikatowych zdjęciach i dokumentach, pochodzących w większości z nowojorskiego archiwum Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP), Obóz Rekrutacyjny do Armii Polskiej we Francji, nazwany Obozem Kościuszko, założony w Niagara-on-the-Lake w Kanadzie. Wystawę przygotowano na 100-lecie czynu zbrojnego Polonii amerykańskiej.

Ekspozycja ukazuje funkcjonowanie obozu, przez który przeszło – począwszy od jego powstania w październiku 1917 aż do rozwiązania w marcu 1919 r. – ponad 22 tys. polskich ochotników, głównie ze Stanów Zjednoczonych. Rekruci, za zgodą Stanów Zjednoczonych, szkoleni byli na terenie Kanady przez oficerów kanadyjskich za pieniądze francuskie. Dużą rolę w przygotowaniach do powstania obozu i uzyskania zgody władz trzech państw na jego powstanie, tj. Francji, Stanów Zjednoczonych i Kanady, odegrał Ignacy Jan Paderewski. Dowódcą obozu był Kanadyjczyk płk Arthur D'Orr LePan.

Po dwumiesięcznym przeszkoleniu w Obozie Kościuszko w Niagara-on-the-Lake, sukcesywnie wyekspediowano 20.720 polskich żołnierzy do formowanej od czerwca 1917 r. Armii Polskiej we Francji. Było to wydarzenie bez precedensu w historii Stanów Zjednoczonych i Kanady, bowiem jedynie Polonia amerykańska dokonała takiej organizacji swojego wojska na Obczyźnie. Armia Polska we Francji, zwana od koloru mundurów „Błękitną Armią”, rekrutowała się z Polaków ochotników z Europy i innych kontynentów. Z Kanady żołnierzy przetransportowano na koszt Francji do Europy trzydziestoma okrętami. Od lipca 1918 r. oddziały tej armii, pod francuskim dowództwem, walczyły z Niemcami na froncie we Francji. W październiku 1918 r. dowódcą „Błękitnej Armii” został gen. Józef Haller. Wiosną 1919 r. formacja ta została przetransportowana pociągami do Polski i weszła w skład Wojska Polskiego, walcząc w wojnie polsko-ukraińskiej (1919) i polsko-bolszewickiej (1919-1920).

Po wojnach do USA i Kanady powróciło około 12.5 tys. byłych żołnierzy „Błękitnej Armii”. Pozostali zginęli lub zostali w Polsce i Europie. Ci, którzy powrócili, założyli w 1921 r. w Cleveland, Ohio, Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, które działa do dziś. Niestety, w Polsce Niepodległej, nie mówiąc o czasach komunistycznych, wysiłek ten był zapominany, nawet przemilczany. Dzisiaj przywracamy czyn zbrojny wychodźstwa polskiego w Ameryce z czasów I wojny światowej na karty historii Stanów Zjednoczonych, Kanady, Francji i Polski.

Zdjęcia prezentowane na wystawie obrazują rekrutację, warunki życia rekrutów, żołnierską musztrę i ćwiczenia, czas wolny, uroczyste wydarzenia i obozową codzienność – wszystko poczynając od czasów rekrutacji, aż po wyjazd żołnierzy z Kanady przez USA do Francji. Obóz Kościuszko odegrał także istotną rolę w historii miasta Niagara-on-the-Lake. Jego mieszkańcy w owym czasie okazali wielką pomoc, wsparcie i sympatię polskim rekrutom. Dziękujemy!

W czerwcu planowana jest prelekcja autorska z prezentacją multimedialną w bibliotece lub on-line oraz projekcja filmu dokumentalnego z wycieczki weteranów – bohaterów wystawy – z USA do Polski w 1927 r. Kamera towarzyszyła weteranom i ich rodzinom w objeździe kraju (pociągiem) od chwili przybycia statku do Polski. Film pokazuje piękne unikatowe historyczne zdjęcia z Gdyni, Gniezna, Poznania, Częstochowy, Katowic, Krakowa, Zakopanego, Marcinkowic, Nowego Sącza, Borysławia, Lwowa, Równego, Wilna, Warszawy, Wilanowa, Radzymina i Łodzi. Ukazuje defilady wojskowe, widać pola Mazowsza, Wołynia i Polesia, a także historyczne postaci, w tym gen. Józefa Hallera i gen. Mariusza Zaruskiego. Film został zrealizowany przez Instytut Pamięci Narodowej na podstawie materiału przekazanego przez Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce. Rekonstrukcję kopii wykonała Filmoteka Narodowa Instytut Audiowizualny.

Organizatorzy: Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, Fundacja Kultury i Biznesu w Łodzi, Biblioteka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Do grona toruńskich stulatków dołączyła 17 czerwca 2021 r. Pani Janina Buczkowska. W przeddzień urodzin jubilatkę odwiedził prezydent Torunia Michał Zaleski.
  • Na zdjęciu prezydent Michał Zaleski, pani Janina i jej rodzina uśmiechają się
    Miasto
    Do grona toruńskich stulatków dołączyła 17 czerwca 2021 r. Pani Janina Buczkowska. W przeddzień urodzin jubilatkę odwiedził prezydent Torunia Michał Zaleski.
  • Na zdjęciu ulica Broniewskiego z lotu ptaka
    Miasto, MZK
    Od poniedziałku 21 czerwca 2021 r. od około godziny 8:00 na fragmencie ulicy Broniewskiego zmieni się organizacja ruchu drogowego. Zmiana ma związek z modernizacją torowiska tramwajowego.
  • Na zdjęciu pracownicy w kamizelkach wchodzą do studni
    Miasto, MZK
    Trwają prace przy modernizacji torowiska tramwajowego w ciągu ul. Bydgoskiej. Obecnie roboty toczą się na odcinku od ul. Reja do Sienkiewicza.
  • Kobieta opalająca się nad Wisłą
    Miasto
    X Ogólnopolski Tydzień Świadomości Czerniaka 14-20 czerwca 2021 r. to okazja do przypomnienia zasad bezpiecznego korzystania ze słońca.
  • Na zdjęciu Muzeum Twierdzy Toruń z zewnątrz
    Koronawirus, Miasto
    Szczepienie podczas sobotnich zakupów czy podczas niedzielnego spaceru? W Toruniu to możliwe! W każdy weekend czerwca.
  • Z okazji 20-lecia Toruńskiego Festiwalu Nauki i Sztuki powstał film, który dokumentuje bogatą historię imprezy i zapowiada przyszłoroczną edycję.
  • W ciągu ostatniej doby w Toruniu potwierdzono 1 przypadek zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2. Nikt nie zmarł w wyniku COVID-19 w naszym mieście.
  • Każdy, kto organizuje jakiekolwiek wydarzenie plenerowe, w tym: zgromadzenie, akcję zbierania podpisów, happening czy nawet przemarsz w ścisłym centrum miasta, jest zobowiązany do uzyskania każdorazowo pozwolenia na ustawienie jakiejkolwiek infrastruktury (krzesło, stolik, sztaluga, daszek, namiot itp.)
  • Na toruńskich osiedlach regularnie pojawiają się watahy dzików. Zwiększająca się populacja oraz coraz częstsza obecność dzików w mieście mogą stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi, dlatego przypominamy, aby nie zachęcać dzikich zwierząt do opuszczania leśnego środowiska.
  • XVIII edycja miejskiej akcji odbędzie się już 18-20 czerwca! Na uczestników czeka ponad setka rabatowych ofert w hotelach, restauracjach, sklepach i punktach usługowych.
  • Koncertowe atrakcje, spektakle, plenerowe kino letnie, konkurs muzyczny czy Piernikowa Aleja Gwiazd – tegoroczny program Święta Miasta pęka w szwach od wydarzeń. Oficjalne obchody potrwają ponad tydzień - od 20 do 27 czerwca 2021 r.
  • W środę 16 czerwca 2021 r. w Toruniu gościła ekipa programu OnetRano. Redaktor Beata Tadla rozmawiała z prezydentem Michałem Zaleskim o atrakcjach, jakie Toruń przygotował na lato dla mieszkańców i turystów.
  • 15 medali zdobytych indywidualnie i drużynowo - z takim imponującym dorobkiem wrócili karatecy KKT Kumade z Mistrzostw Polski we Wrocławiu.