2015 - Stefan Chwin i Marie-Luise Scherer | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi

Toruń

2015 - Stefan Chwin i Marie-Luise Scherer

Stefan Chwin (1949)
Prozaik i eseista, literaturoznawca, uczeń Marii Janion, ale i grafik, o czym rzadziej się pamięta, urodzony i mieszkający w Gdańsku, mieście, które często bywa też bohaterem jego prozy. Chwin jest pisarzem melancholijnej pamięci o czasach i rzeczach, które odeszły, o świecie, którego ślady odnajduje on w wielokulturowej, palimpsestowej historii Gdańska. Ten prozaik rekonstruuje bowiem to, co niepowracalnie utracone – niemiecko-polskie mieszczańskie dzieje Gdańska, ale i obecne w nim pozostałości polskiej kultury kresowej. Ze świadomością jednak historycznych traum faszyzmu i komunizmu, które odebrały kulturze europejskiej jej niewinność. Te wątki odnajdziemy w takich powieściach, jak na przykład debiutancka Historia pewnego żartu, najgłośniejszy Hanemann czy Ester.

Fot. Włodzimierz Wasyluk

Niemożliwa z założenia rekonstrukcja przeszłości jest zarazem próbą dotykania słowem świata w jego rzeczowym wymiarze, stąd realistyczna pieczołowitość w opisach przedmiotów, wnętrz, strojów, która jest kolejną cechą tego pisarstwa. Odnosi się wrażenie, że Chwin się nie śpieszy, że pisze na przekór współczesnemu nerwowemu pośpiechowi. Można by ostrożnie powiedzieć, że pisarz oscyluje między zmysłową fascynacją światem i człowiekiem, widząc zarazem ich tajemniczość i niepojętość, oraz bolesnym zdziwieniem istnieniem, tym, że w ogóle zaistniało, że trwa, na przekór nieludzkim dziejom. Ten melancholijny rys widoczny jest także w książkach historycznoliterackich, na przykład w poświęceniu jednej z nich tematyce samobójstwa.

Obraz tego pisarstwa dopełniają powieści dla młodzieży, którymi zadebiutował pod pseudonimem Max Lars. Przełomowym momentem w karierze pisarskiej Chwina wydaje się przyznanie „Paszportu Polityki” za powieść Hanemann (1995).

Wybrane pozycje książkowe:

  • Ludzie-skorpiony – pod pseudonimem Max Lars (1984)
  • Dzieci – tom I i II z serii „Transgresje”, wspólnie z Marią Janion (1988)
  • Człowiek-Litera – pod pseudonimem Max Lars (1989)
  • Romantyczna przestrzeń wyobraźni (1989)
  • Krótka historia pewnego żartu. Sceny z Europy Środkowowschodniej (1991)
  • Hanemann (1995)
  • Esther (1999)
  • Złoty pelikan (2003)
  • Żona prezydenta (2005)
  • Dolina Radości (2006)
  • Dziennik dla dorosłych (2008)
  • Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni (2010)
  • Panna Ferbelin (2011)
  • Miłosz. Interpretacje i świadectwa (2012)
  • Samobójstwo i grzech istnienia (2013)

   


Marie-Luise Scherer
Urodziła się w 1938 roku w Saarbrücken. Przez wiele lat (do 1998 roku) pracowała jako reporterka i dziennikarka, m. in. dla renomowanych niemieckich tygodników „Die Zeit” i „Der Spiegel”. Jest autorką niewielu książek, które jednak przyniosły jej uznanie zarówno wśród czytelników jak też znawców literatury. Obecnie żyje w małej miejscowości nad Łabą przy dawnej granicy niemiecko-niemieckiej i poświęca się pisaniu.

Scherer była pierwszą autorką, która zamieściła swe reportaże w "Der Spiegel", który jako magazyn opinii z reguły nie drukuje utworów literackich. Jej reportaże i miniatury literackie przyciągają mistrzowskim językiem i precyzją  psychologicznej obserwacji. Niczym credo swego pisarstwa powtarza, że "zdanie musi przylegać do rzeczywistości jak rękawiczka do dłoni".

Portretowała codzienność w jej formach dalekich od wzniosłości, interesowały ją egzystencja wykluczonych, strategie przeżycia autsajderów nie znajdujących miejsca w głównym nurcie, egzotyka codziennego życia. Na podstawie losu psów pełniących służbę na niemiecko-niemieckiej granicy przed 1990 rokiem potrafiła przejmująco opisać nieludzki wymiar tego miejsca i zgęszczone cierpienie również ludzi dotkniętych podziałem państwa. Zadomowiona jest również w kulturze francuskiej, której poświęciła kilka tekstów.

Najważniejsze wydane książki:

  • "Der Akkordeonspieler" (2004) – wydana w renomowanej serii "Die Andere Bibliothek" Hansa Magnusa Enzensbergera;
  • "Die Bestie von Paris und andere Geschichten" (2012);
  • "Die Hundegrenze" (2013).

Nagrody:

  • im. Ludwika Börnego 1994
  • im. Italo Svevo 2004
  • im. Henryka Manna  2011

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjęciu: pracownicy firmy zieleniarskiej sadzą rośliny, w tle widac bloki
    Eko, Miasto
    Prace przy tworzeniu trzech parków kieszonkowych: przy ul. Narcyzowej i Zagonowej, ul. Rydygiera i ul. Szuwarów i Tataraków są zaawansowane.
  • Nagrodę odebrał w Warszawie prezes zarządu MZK Zbigniew Wyszogrodzki.
    Miasto, MZK
    Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu uzyskał tytuł „Firma Dobrze Widziana”, przyznawany przez Business Centre Club. Uroczystość wręczenia wyróżnień odbyła się 29 listopada 2022 r. w warszawskim Pałacu Staszica.
  • Zastępca Prezydenta Miasta Torunia Zbigniew Fiderewicz przekazał w imieniu Prezydenta Michała Zaleskiego na ręce prezesa Grupy ERBUD Dariusza Grzeszczaka list gratulacyjny i pamiątkową grafikę.
    Inwestycje, Miasto
    Pod marką MOD21 w podtoruńskim Ostaszewie powstaną drewniane obiekty modułowe. W uroczystości otwarcia zakładu produkcyjnego wzięli udział Przewodniczący Rady Miasta Torunia Marcin Czyżniewski i Zastępca Prezydenta Miasta Torunia Zbigniew Fiderewicz.
  • Dodatek węglowy tylko do jutra
    Miasto
    Tylko do 30 listopada 2022 r. można składać wnioski o dodatek węglowy i dodatek do źródeł ciepła innych niż węgiel. Trwa także przyjmowanie wniosków mieszkańców o wydanie zaświadczenia umożliwiającego zakup węgla po preferencyjnej cenie.
  • Na zdjeciu: widok na działki przy ul. Heweliusza na sprzedaż
    Biznes, Miasto
    Kolejne trzy działki pod domy jednorodzinne na osiedlu Jw. Północnej części miasta znalazły nabywców. W przetargach na sprzedaż nieruchomości przy ul. Jana Heweliusza uzyskano łączną sumę 1 802 800zł.
  • Przedstawiciele toruńskiego samorządu złożyli kwiaty na grobie ojca Władysława Wołoszyna
    Miasto
    Przedstawiciele toruńskiego samorządu złożyli kwiaty na grobie ojca Władysława Wołoszyna - Honorowego Obywatela Miasta Torunia, w pierwszą rocznicę Jego śmierci.
  • Za nami kolejna, dziesiąta edycja budżetu obywatelskiego w Toruniu. W połowie października 2022 r. ogłosiliśmy wyniki głosowania, w którym mieszkańcy wybrali 61 projektów do realizacji w roku 2023.
  • Muzeum Okręgowe w Toruniu organizuje w najbliższym czasie dwa wyjątkowe wydarzenia.
  • XVIII концерт Фонду Платон імені Куби Румінського. Вже 6 грудня у Торуні в CKK Jordanki зіграє українська зірка, переможниця Євробачення Джамала.
  • 6 grudnia 2022 r. o godz. 19:00 w Toruniu w CKK Jordanki odbędzie się koncert Jamali - ukraińskiej gwiazdy, zwyciężczyni Eurowizji. Artystka wystąpi podczas XVIII Koncertu Fundacji Platon im. Kuby Rumińskiego.
  • Toruńskie Centrum Kulturalno-Kongresowe Jordanki znalazło się na liście dziesięciu najśmielszych projektów architektonicznych ostatnich lat.
  • Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy zostało laureatem konkursu "Odkrywca 2022", organizowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Toruńskie centrum nauki wyróżniono w kategorii "Silny wizerunek w mediach społecznościowych". 
  • Specjalna, zadaszona konstrukcja stanęła na placu NOT. Wszystko po to, by pogoda nie pokrzyżowała szyków podczas prac przy budowie nowej linii tramwajowej.
  • Zapraszamy do wspólnego świętowania 25. rocznicy obecności Torunia na liście UNESCO! W programie konferencja, pokazy oraz zwiedzanie nieznanych zakamarków toruńskiej starówki.