Mówić i pamiętać o obrońcach Azowstalu | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Mówić i pamiętać o obrońcach Azowstalu

Miasto, Toruń dla Ukrainy
Data publikacji: 02 lipca 2023
Autor: Małgorzata Litwin
Dziewczyna w hełmie na zdjęciu z wystawy

W Kombinacie Kultury przy ul. Podmurnej 1/3 została otwarta wystawa poświęcona pamięci obrońców Azowstalu - zakładu metalurgicznego w Mariupolu, ostatniego punktu heroicznego oporu Ukraińców w oblężonym mieście, które stało się celem zaciekłych ataków Rosjan po napaści na Ukrainę i zostało niemal doszczętnie zniszczone.

Ukraińskie matki, żony i dzieci, które utraciły swoich bliskich w obronie Mariupola, nie chcą, by zapomniano o ich poległych córkach i synach. Zawiązały Stowarzyszenie Rodzin Obrońców Azowstalu, by mówić i pamiętać o tych, którzy zginęli, ale i tych, którzy wciąż przebywają w rosyjskiej niewoli. 30 czerwca 2023 r. spotkał się z nimi prezydent Torunia Michał Zaleski. 

- Wcześniej żyłam spokojnie, tak jak wy wszyscy tutaj. Pracowałam w szkole, spotykałam się ze znajomymi, podróżowałam - opowiada Iryna, jedna z matek, której syn był w Azowstalu. - Wszystko zmieniło się nagle 24 lutego ubiegłego roku. Obudziłam się rano i zaczęłam dostawać smsy od moich uczniów z pytaniem, czy będą zajęcia, skoro wybuchła wojna? Jaka wojna? Nie mogłam w to uwierzyć. Zobaczyłam w telewizji rosyjski desant, ale nie mogłam zadzwonić do syna, który od czterech lat służył w wojsku w Mariupolu. Musiałam czekać, aż sam się ze mną skontaktuje. O 11.00 zadzwonił i powiedział, żebym się nie martwiła, że żyje i wszystko jest w porządku. A potem był ten straszny marzec i nie było już z nim żadnego kontaktu. W kwietniu zaczęliśmy dostawać wiadomości od różnych osób, że obrońcy Mariupola potrzebują pomocy. Nie mają broni, leków, żywności i wody. (...). Zaczęliśmy wszędzie pisać listy, prosić o pomoc. Aż pewnego dnia syn napisał do mnie. Był 24 kwietnia, Wielkanoc w Ukrainie. Spytał, co słychać, jak się czuję i co robię. Wróciliśmy właśnie z cerkwi. Powiedział, że chciałby być z nami, pójść do kościoła, zjeść niedzielny obiad, spotkać się z rodziną. Byli głodni, nie mieli nic do jedzenia i wciąż walczyli, mimo braku broni, zamknięci w oblężonym mieście.

Po wielu staraniach syna Iryny udało się wydostać z niewoli, ale nie wszyscy mieli takie szczęście. Ze zdjęć na ścianach Kombinatu Kultury uśmiechają się twarze bardzo młodych ludzi, dziewcząt i chłopców w wojskowych uniformach, w hełmach, z bronią. Niektóre są takie pogodne: dziewczyna o pięknych oczach, roześmiany chopak z kotem, ktoś na tle ruin miasta lub polnej drogi, którą można by odejść do spokojnego życia. A pod zdjęciami daty narodzin i śmierci. Ciała syna Ani, który zginął wraz z dwoma kolegami podczas zadania bojowego, wciąż jej nie wydano.

- Naszym celem jest teraz bycie głosem żołnierzy, którzy już nie mogą mówić. Przypominać światu o tym, co się dzieje w Ukrainie poprzez takie wystawy, spotkania, performance. To nie tak daleko! Zaledwie 2 tysiące kilometrów stąd codziennie giną ludzie - mówi Ludmiła w pięknej bluzce z ukraińskim haftem, wskazując na zdjęcie swojego syna. - Miał 30 lat, wiele planów, był taki zaangażowany! Co roku 18 maja organizował we Lwowie parady ukraińskiego haftu. Mimo młodego wieku zrobił tak wiele, był wielkim ukraińskim patriotą! - mówi dumna matka.  

Obrona Mariupola trwała 86 dni, miasto zostało niemal doszczętnie zrujnowane, panuje tam bardzo trudna sytuacja humanitarna. Z kilku tysięcy uwięzionych obrońców, wciąż 1900 osób jest w rosyjskiej niewoli i doświadcza okrutnego traktowania. Wbrew międzynarodowym konwencjom okupanci nie wahają się zabijać jeńców, jak we wsi Ołeniwka.

Otwarta w Toruniu wystawa "Ukrainy Oczy Wojny" ma trzy części. Można na niej obejrzeć kilkadziesiąt zdjęć młodych Ukrainek i Ukraińców poległych w obronie Mariupola, kadry z ich codziennego życia w oblężonym zakładzie Azowstal, a także przejmujące zdjęcia rodzin czekających na powrót swoich bliskich, często już na próżno.

- To nie może pójść w zapomnienie, masowy grób gdzieś w jakimś zbombardowanym bunkrze! Oni muszą być cały czas z tyłu, za nami, każdego dnia. Tak jak Iryna, która każdego dnia budzi się i myśli o tym, co może zrobić, w jaki sposób pomóc uwolnić z niewoli tych pozostałych żołnierzy i żołnierki, obrońców Mariupola. Trzeba o tym mówić i pamiętać! - podkreśla współorganizatorka wystawy Anna Lamers z Centrum Integracji Łącznik w Toruniu.

Fot. Sławomir Kowalski/Wojtek Szabelski

 

Zobacz wydarzenia kopernikańskie

Twarz Mikołaja Kopernika i napis: 550. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika  


  

Najczęściej czytane aktualności

  • Na zdjeciu: prezydent Michał Zaleski z przedstawicielami organizacji pozarządowych, którzy trzymają teczki z umowami
    Miasto
    W Światowym Dniu Organizacji Pozarządowych, 27 lutego 2024 r. w Dworze Artusa reprezentanci 140 organizacji odebrali umowy na realizację swoich projektów.
  • Na zdjeciu: prezydent Michał Zaleski stoi z mikrofonem
    Miasto
    26 lutego 2024 r. w Zespole Szkół Muzycznych odbyło się kolejne spotkanie prezydenta Michała Zaleskiego z mieszkańcami Torunia – tym razem okręgu Wrzosy.
  • Rusza przetarg na kartę miejską
    Miasto, MZK
    Gmina Miasta Toruń wspólnie z Miejskim Zakładem Komunikacji 26 lutego 2024 r. ogłosiła przetarg na wdrożenie systemu karty miejskiej.
  • Drogi, Inwestycje
    W Toruniu powstanie kolejne rondo turbinowe. Jego budowa została zaplanowana na skrzyżowaniu ul. Strobanda i drogi krajowej nr 91.
  • Na zdjęciu: sztandar, w tle stoją uczestnicy uroczystości
    Miasto
    „Bezpieczeństwo osób starszych” – konferencja pod tym tytułem odbyła się 26 lutego 2024 r. w Młodzieżowym Domu Kultury.
  • Rower miejski ruszy na ulice
    Miasto
    Odliczamy dni do uruchomienia roweru miejskiego. Startujemy w najbliższy piątek, 1 marca!
  • 26 lutego 2024 r. w Zespole Szkół Muzycznych odbyło się kolejne spotkanie prezydenta Michała Zaleskiego z mieszkańcami Torunia – tym razem okręgu Wrzosy.
  • W Toruniu funkcjonuje Ośrodek Interwencji Kryzysowej MOPR, w którym mieszkańcy Torunia znajdujący się w kryzysie z powodu doświadczania przemocy domowej lub z innych nagłych przyczyn, np. śmierć bliskiej osoby, rozpad związku itp., otrzymują interdyscyplinarną, specjalistyczną pomoc i wsparcie. Wsparcie jest udzielane bez względu na wiek, płeć,...
  • Oto kolejni laureaci znaku jakości Made in Toruń. Są wśród nich firmy zajmujące się produkcją płatków śniadaniowych, wytwarzaniem konstrukcji stalowych, działające w branżach: budowlanej, beauty, gastronomicznej, czy chemii kosmetycznej. Wręczenie certyfikatów zaplanowano 13 marca 2024 roku. Kapituła znaku wyróżniła 26 biznesowych przedsięwzięć,...
  • Gmina Miasta Toruń wspólnie z Miejskim Zakładem Komunikacji 26 lutego 2024 r. ogłosiła przetarg na wdrożenie systemu karty miejskiej.
  • Od 26 lutego 2024 r. przejście przez Bramę Klasztorną będzie zamknięte. Jest to związane z prowadzeniem badań archeologicznych na Bulwarze Filadelfijskim.
  • W Toruniu powstanie kolejne rondo turbinowe. Jego budowa została zaplanowana na skrzyżowaniu ul. Strobanda i drogi krajowej nr 91.
  • Za nami dwa turnieje koszykówki 3x3 „Ferie z basketem w Toruniu”. W niedzielę 25 lutego 2024 r. młodzi fani tej odmiany koszykówki spotkali się po raz drugi w hali sportowej SP 14 przy ul. Hallera.
  • Zakończyły się Mistrzostwa Polski Centralnej Ligi Juniorów w hokeju na lodzie. Rywalizacja na toruńskim lodowisku Tor-Tor trwała od 20 do 25 lutego 2024 roku.