Marek Żuławski. Malarstwo z kolekcji Muzeum Uniwersyteckiego | www.torun.pl

Serduszko w kolorze ukraińskiej flagi - niebieski i żółty, poziomy pas.

Flaga Unii Europejskiej. Żółte gwiazdki ułożone w okrąg na niebieskim tle. Pod flagą napis Unia Europejska.

Marek Żuławski. Malarstwo z kolekcji Muzeum Uniwersyteckiego

Data wydarzenia
-
Opis wydarzenia: 

15 września 2023 r. odbędzie się wernisaż wystawy pt. "Marek Żuławski. Malarstwo z kolekcji Muzeum Uniwersyteckiego". Wystawa jest jednym z wydarzeń towarzyszących wrześniowej odsłonie Światowego Kongresu Kopernikańskiego.

Kiedy: 15.09–31.12.2023
Otwarcie wystawy: 15 września, godz. 18.00
Kuratorka: Katarzyna Moskała
Koordynatorka: Renata Sargalska
Produkcja wystawy: Wojciech Ruminski

Marek Żuławski (syn znanego pisarza Jerzego Żuławskiego, autora m.in. trylogii "Na srebrnym globie") związany był z Toruniem – w latach 20. XX w. chodził tu do gimnazjum. Jego matka Kazimiera Żuławska prowadziła w mieście słynny salon literacko-artystyczny w pensjonacie "Zofijówka", goszcząc m.in. Stanisława Ignacego Witkiewicza, Stanisława Przybyszewskiego i Juliusza Osterwę.

Wystawa będzie największą ekspozycją prac tego artysty i obejmie ponad 250 dzieł sztuki, na które składają się obrazy olejne, akryle, serigrafie, rysunki tuszem, litografie, kolaże, rzeźby oraz pamiątki po malarzu. W większości dzieła te zostały podarowane Uniwersytetowi przez żonę artysty - Marylę Żuławską. Wybrane dzieła sztuki, prezentujące dorobek Żuławskiego – począwszy od lat 30. do 80. XX w. – dają sposobność do prześledzenia całej, niezwykle bogatej drogi artystycznej oraz starań malarza do wypracowania własnego, unikatowego stylu.

Malarz, krytyk sztuki i pisarz – był malowniczą postacią londyńskiego emigracyjnego środowiska artystycznego i obok Józefa Hermana, Stanisława Frenkla i Feliksa Topolskiego, najbardziej znanym polskim malarzem w Wielkiej Brytanii. Umierając w 1985 roku w Londynie, gdzie przebywał od roku 1937, miał za sobą życie pełne wystaw, odkryć i sukcesów niemal niedostępnych emigrantom. Gdy zjawił się nad Tamizą, Anglia była artystyczną prowincją, a cudzoziemscy artyści uważani byli za niewychowanych natrętów. W czasie wojny Żuławski dał się poznać jako speaker i autor audycji o sztuce w polskiej sekcji BBC, zaprojektował wówczas najsłynniejszy plakat wojenny „Poland First to Fight”. Marek odszukał swoją drogę w malarstwie w czasach, kiedy Anglia podnosiła się z ruin, a ludzie byli pełni optymizmu wobec zadań czekających człowieka powojennego. Jego pozycja artystyczna w Londynie umocniła się gdy zrealizował fresk dla pawilonu wystawowego Festival of Britain (1951). Inne zamówienia publiczne oraz kilkaset wystaw w renomowanych galeriach londyńskich, największych muzeach i galeriach w Polsce tylko potwierdziły to uznanie.

Doceniany i kupowany – nie cierpiał na brak pracy. Jego obrazy znajdują się we wszystkich większych zbiorach sztuki współczesnej w Polsce i w wielu kolekcjach europejskich. Był postacią niezwykłą i kontrowersyjną; z wyglądu przypominał bohaterów sienkiewiczowskich: wysoki, postawny, o pięknych rysach, nacechowanych powagą i charakterem. Traktował życie z nonszalancją; sztukę i pisarstwo ze śmiertelną powagą. Od urodzenia w rodzinie pisarzy, reżyserów, podróżników, taterników, polityków i malarzy, poniekąd skazany był na wielkość.

Urodzony w Rzymie – syn znanego pisarza i dramaturga, po maturze w Toruniu, gdzie matka prowadziła pensjonat „Zofijówka” na Bydgoskim Przedmieściu, wstąpił na Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie i został uczniem Felicjana Kowarskiego. Po studiach przebywał za granicą, podróżując po Włoszech i Francji, gdzie zetknął się z dziełami wczesnej fazy postimpresjonizmu. Od akademickiego dramatycznego realizmu, zmierzał ku ekspresji kolorystycznej i wyrazistym formom o mocnym konturze. Zachwyciło go malarstwo religijne formami monumentalnymi i hieratycznymi, i uwiodły ściany kościołów i przestronnych budynków, lecz malując Chrystusa zachował nie tylko posągowość i spokój postaci, bliskie mozaikom bizantyjskich kościołów, ale potrafił z surowej gry barw wydobyć ciszę i modlitwę.

W malarstwie pozostał wierny sztuce figuratywnej, etycznie zaangażowanej, której centralnym tematem był człowiek. Humanizm Żuławskiego głosił godność człowieka jako istoty społecznej, człowieka walczącego i kochającego, człowieka uciśnionego i prześladowanego. Często czerpał natchnienie ze źródeł biblijnych i mitów; cykle graficzne o Gilgameszu głosiły godność kondycji człowieka w zmaganiach z przeciwnościami losu. Pod względem stylu był niezależny i samodzielny; malował z rozmachem, lecz powściągliwie – poświęcając większą uwagę ogólnemu zarysowi kompozycji niż układowi kolorystycznemu.

Człowiek w ujęciu Żuławskiego, z przedwojennego postimpresjonistycznego delikatnego punktu światła, ewoluował w stronę homo vitruviano, form geometrycznych, aż do mięsistego antropoida o imponującym wyposażeniu. W końcu na jego miejsce pojawił się mężczyzna dojrzały, obdarzony nie tylko kośćcem i mięśniami, ale bogato wypełniony trzewiami, przebity światłem emanującym z wnętrza. Dawniejszy powściągliwy, raczej suchy w smaku koloryt, podkreślający społeczny i emocjonalny charakter płócien, nabrał soczystości i werwy, zmysłowej siły i uproszczonego do granic nadmiaru.

W ostatnich latach życia wzmogła się w nim wiara religijna, a myśli wybiegały poza granice bytu doczesnego. Znalazło to także swoje odbicie w malarstwie, które stało się spełnione i pogodzone ze Stwórcą. Przyczyniło się do tego szczęśliwe małżeństwo i narodziny syna, osieroconego w trzecim roku życia.

Zbyt rzadko wystawiał w Toruniu, z którego wyszedł w świat sztuki. Żuławscy od dawna mieszkali w Zakopanem, lecz po śmierci ojca, na fali patriotycznego zrywu ku północnym odzyskanym rubieżom kraju, Kazimiera Żuławska, matka Marka, zadecydowała o przeprowadzce i podróży do Torunia. Latem 1921 r. zakupiła posiadłość przy ulicy Bydgoskiej 26 i założyła pensjonat na wzór zakopiański, tworząc w nim klimat sprzyjający zabawie i intelektualnej dyskusji. Na cześć babki willa na Bydgoskim Przedmieściu została nazwana „Zofijówką”.

W „Zofijówce” na stałe zamieszkała spora część zespołu toruńskiego teatru. Tu też szukali noclegu i poczęstunku tęskniący do dawnej zakopiańskiej atmosfery i kontaktów towarzyskich artyści i literaci – by wymienić kilku: Józef Wittlin, Tymon Niesiołowski, Karol Zawodziński. Pojawiał się przejazdem reżyser Juliusz Osterwa. Tu kilkunastoletni Marek zetknął się ze Stanisławem Ignacym Witkiewiczem – nie po raz pierwszy, bo jeszcze w Zakopanem Witkiewicz ojciec wysyłał Stasia na naukę filozofii do ojca Marka Jerzego Żuławskiego. Witkacy mocno obraził się na młodego Żuławskiego za jego butne wywody na temat malarstwa, ale to dopiero kilka lat później, już w Warszawie. Po maturze syna w 1926 r. matka zamknęła pensjonat i zarządziła przenosiny do Warszawy.

Marek Żuławski na trwałe związał się z Toruniem już po śmierci, a to za sprawą hojnego daru jego żony, Maryli. Na przestrzeni kilkunastu lat przekazała ona do zbiorów Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu ogromny zespół prac męża oraz całe archiwum i liczne pamiątki po artyście. Swą szczodrobliwością Maryla Żuławska pomogła Markowi na zawsze już osiąść w Toruniu.

Wernisaż rozpocznie się 15 września 2023 r. o godz. 18:00 w Centrum Sztuki Współczesnej "Znaki Czasu" w Toruniu przy ul. Wały gen. Sikorskiego 13. Wszystkie pokazywane prace są własnością Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w kolekcji Muzeum Uniwersyteckiego. Na wydarzenie zapraszają JM Rektor UMK, dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu oraz dyrektor Centrum Sztuki Współczesnej "Znaki Czasu".

Data: 
15.09.2023 18:00 — 31.12.2023 15:00
Miejsce: 
Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu
Kategoria wydarzenia: 
Wystawa
Kopernik 550
Położenie: 

Najbliższe wydarzenia

Pokaż więcej

Najczęściej czytane aktualności

  • Miasto
    Państwa Komisja Wyborcza podała wyniki wyborów samorządowych 2024 w Toruniu. Po podliczeniu 100% oddanych głosów znamy już nazwiska osób wybranych do Rady Miasta Torunia na nową kadencję. 21 kwietnia 2024 odbędzie się II tura wyborów Prezydenta Miasta Torunia.
  • Grafika informująca o akcji Skrzynka Dobrych Słów
    Miasto, MZK
    Od kilku miesięcy mamy w Toruniu Przystanki Dobrej Energii, teraz przyszedł czas na Skrzynkę Dobrych Słów. Dzięki młodym ludziom z I Liceum Ogólnokształcącego 12 kwietnia 2024 r. na węźle przesiadkowym na al. św. Jana Pawła II pasażerowie komunikacji miejskiej zetkną się z tekstami z pozytywnym przesłaniem.
  • Kultura, Miasto
    Uroczysta inauguracja emisji programu radiowego Radia GRA Toruń z nowego miejsca odbyła się w Dniu Radia - polskiego święta obchodzonego corocznie 11 kwietnia. - Serdeczne życzenia dla wszystkich radiowców. To Wasze święto, jesteście tymi którzy docierają do nas z informacją, wiedzą, ale i muzyką, rozrywką – tak jak robi to Radio Gra - powiedział...
  • Miasto
    Do 30 kwietnia 2024 r. Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta Torunia przyjmuje wnioski o dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków położonym na terenie Gminy Miasta Toruń, które mają być wykonane w roku 2024. Pula...
  • Na zdjęciu: dłoń, która trzyma kartki i wrzuca je do urny wyborczej, obok stoi flaga biało-czerwoa
    Miasto
    Osoby z niepełnosprawnością oraz osoby powyżej 60. roku życia mają możliwość wzięcia udziału w drugiej turze wyborów samorządowych poprzez pełnomocnika.
  • Na torowiskach już zielono
    Miasto, MZK
    Wystarczyło zaledwie kilka ciepłych dni, by zielone torowiska i skwery, które powstały w ramach projektu BiT City II, nabrały wiosennych barw.
  • Od kilku miesięcy mamy w Toruniu Przystanki Dobrej Energii, teraz przyszedł czas na Skrzynkę Dobrych Słów. Dzięki młodym ludziom z I Liceum Ogólnokształcącego 12 kwietnia 2024 r. na węźle przesiadkowym na al. św. Jana Pawła II pasażerowie komunikacji miejskiej zetkną się z tekstami z pozytywnym przesłaniem.
  • 12 kwietnia 2024 r. na pl. 4 Czerwca otwarta zostanie wystawa plenerowa „Uciekli do Mandżurii”, która powstała w związku z 80. rocznicą ujawnienia Zbrodni Katyńskiej.
  • O blisko 12 tysięcy metrów kwadratowych wzbogaci w tym roku toruński rynek powierzchni biurowych. Intensywne prace inwestycyjne trwają przy – Platinum Business Center, Szubińskiej 13 oraz Business Park Toruń.
  • Atrakcyjna działka inwestycyjna została wystawiona na sprzedaż przez miasto Toruń. Teren przy Szosie Bydgoskiej 76-80 znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie toruńskiej Motoareny. Przetarg odbędzie się 9 lipca 2024 r. Cena wywoławcza to 2 700 000 zł.
  • Wystarczyło zaledwie kilka ciepłych dni, by zielone torowiska i skwery, które powstały w ramach projektu BiT City II, nabrały wiosennych barw.
  • 21 kwietnia na parkingu przed Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy odbędzie się piknik popularnonaukowy w ramach tegorocznej edycji Toruńskiego Festiwalu Nauki i Sztuki.
  • Zapraszamy na kolejne spotkanie depozytariuszy tradycji piernikarskich, które odbędzie się 18 kwietnia 2024 roku o godzinie 17:00 w Muzeum Toruńskiego Piernika, będącym oddziałem Muzeum Okręgowego w Toruniu (ul. Strumykowa 4).
  • Tegoroczna majówka w toruńskim centrum nauki rozpocznie się 30 kwietnia i potrwa do 5 maja 2024 r. W ofercie Młyna Wiedzy znalazły się rodzinne warsztaty oraz zwiedzanie interaktywnych wystaw.