15 sierpnia 2026 r. przedstawiciele władz samorządowych i wojska złożyli kwiaty pod Pomnikiem Poległych Żołnierzy Wojsk Balonowych oraz pomnikiem gen. Józefa Hallera.
Baloniarze związani z Toruniem
Pierwsza część uroczystości odbyła się o godz. 9:45 przy Alei Bogusława Magiery w Parku Miejskim na Bydgoskim Przedmieściu. Kwiaty złożono pod Pomnikiem Poległych Żołnierzy Wojsk Balonowych, przypominającym zarówno o żołnierzach poległych w walkach o granice odrodzonej Rzeczypospolitej, jak i o ważnym rozdziale wojskowej historii Torunia.
Wojska balonowe zajmują szczególne miejsce w historii toruńskiego garnizonu. Toruń był jedynym miastem II Rzeczypospolitej, w którym przez cały okres międzywojenny stacjonował batalion balonowy. Działały tu również szkoły kształcące wojskowych baloniarzy, a toruńscy żołnierze odnosili sukcesy w krajowych i międzynarodowych zawodach, w tym w prestiżowych zawodach o Puchar Gordona Bennetta.
Pomnik znajdujący się w Parku Miejskim upamiętnia żołnierzy wojsk balonowych poległych podczas walk w pierwszych latach niepodległej Polski, w tym podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Pierwotny monument, ufundowany ze składek żołnierzy, odsłonięto w 1937 roku. Został zniszczony przez Niemców po zajęciu Torunia w 1939 roku. Dzięki inicjatywie Towarzystwa Miłośników Torunia i wsparciu m.in. Gminy Miasta Toruń pomnik został odbudowany i ponownie odsłonięty 14 sierpnia 2020 roku, w przededniu setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej.
W hołdzie generałowi Hallerowi
Kolejnym miejscem pamięci był pomnik gen. Józefa Hallera. Uczestnicy obchodów złożyli kwiaty pod monumentem dowódcy Frontu Pomorskiego i Honorowego Obywatela Torunia.
Postać generała jest szczególnie związana z historią miasta i odzyskaniem przez Pomorze niepodległości. To pod jego dowództwem w styczniu 1920 roku wojska Frontu Pomorskiego przejmowały ziemie przyznane Polsce na mocy traktatu wersalskiego. 18 stycznia 1920 roku Wojsko Polskie wkroczyło do Torunia, kończąc trwający ponad 126 lat okres zaboru pruskiego.
Kilka dni później, 21 stycznia 1920 roku, gen. Józef Haller przybył do Torunia. Z balkonu Ratusza Staromiejskiego dziękował mieszkańcom za powitanie polskiego wojska i ich przywiązanie do odrodzonej Rzeczypospolitej. Związki generała z miastem zostały później uhonorowane nadaniem mu tytułu Honorowego Obywatela Torunia.
Złożenie kwiatów pod oboma pomnikami rozpoczęło tegoroczne toruńskie obchody Święta Wojska Polskiego. Ich dalsza część odbyła się w kościele garnizonowym oraz pod pomnikiem marszałka Józefa Piłsudskiego.
Zdj. UMT 2026, autor: Maciej Wasilewski, licencja: CC BY NC 4.0
