23 maja br. na Chełmińskim Przedmieściu odbędzie się uroczyste otwarcie parku kieszonkowego "Skwer Polski". Będzie okazja, aby  dowiedzieć się o Małgorzacie Iwanowskiej-Ludwińskiej, lokalnej artystce, która miała ogromny wpływ na kształtowanie się tożsamości mieszkańców tej części Torunia. 


- Ten park jest wyjątkowy. Jest to park, który wspólnie stworzyli mieszkańcy Stowarzyszenia Chełmińskie Przedmieście Tu Mieszkam, Rada Okręgu Chełmińskie oraz Urząd Miasta Torunia, w tym parku spotyka się wszystko. Spotkacie historię, sztukę i zieleń, czyli wszystko co buduje tożsamość lokalną. A co jest najistotniejsze, w sobotę usłyszycie o Małgorzacie Iwanowskiej-Ludwińskiej, o lokalnej artystce, która miała ogromny wpływ na kształtowanie się tożsamości lokalnej - mówi Justyna Kardasz, prezeska Stowarzyszenia "Chełmińskie Przedmieście TU MIESZKAM". - Usłyszymy wspomnienia o Małgorzacie. Obejrzymy jej pracę, usłyszymy jej wiersze tam, gdzie powstawały, wśród historii, zieleni i domów Chełmionki. Przyjdźcie, bo to jest nasz park, nasza historia, nasza Chełmionka - dodaje. 

Formalnie teren funkcjonuje jako park kieszonkowy "Skwer Polski". - Jednocześnie od momentu jego powstania przestrzeń ta została świadomie zaprojektowana jako miejsce upamiętnienia twórczości i życia Małgorzaty Iwanowskiej‑Ludwińskiej, silnie związanej z Chełmińskim Przedmieściem. - Park posiada więc wyraźny charakter pamięciowy i kulturowy, mimo że formalnie funkcjonuje pod nazwą "Skwer Polski". Chcielibyśmy, aby nosił imię Małgorzaty. Dlatego Stowarzyszenie Chełmińskie Przedmieście Tu Mieszkam wystąpi z oficjalnym wnioskiem do Rada Miasta Torunia. Liczymy, że inicjatywa ta, będąca wyrazem wieloletnich działań społecznych oraz zaangażowania mieszkańców, spotka się z pozytywnym przyjęciem i akceptacją - mówi Justyna Kardasz. 

Podczas otwarcia głos zabiorą przedstawiciele różnych środowisk związanych z życiem i działalnością artystki, m.in. Daniel Ludwiński, prof. Wiesław Smużny, dr Tomasz Sobecki, Ryszard Kowalski oraz Mieczysław Wilczewski, a także zaprzyjaźnieni artyści. Zaprezentowane zostaną również wspomnienia prof. dr hab. Hanny Ratusznej.

Uroczyste otwarcie parku na Chełmińskim Przedmieściu odbędzie się w sobotę 23 maja 2026 r., w godz. 12:00-14:00.

W programie wydarzenia przewidziano m.in.:

  • czytanie poezji Małgorzaty Iwanowskiej Ludwińskiej,
  • plenerową wystawę jej twórczości,
  • namiot Archiwum Społecznego Chełmionki,
  • działania edukacyjne i integracyjne dla dzieci,
  • spacer po nowo otwartym parku,
  • poczęstunek inspirowany dawnymi majówkami na Chełmionce.

Park powstał jako miejsce łączące funkcje rekreacyjne i edukacyjne, a także upamiętniające twórczość Małgorzaty Iwanowskiej-Ludwińskiej, artystki i poetki, której prace dokumentowały historię i krajobraz Chełmionki. - Współpraca z Wydziałem Środowiska i Ekologii pozwoliła na świadome zaprojektowanie zieleni, tak aby park harmonijnie wpisał się w charakter dzielnicy. Takie miejsca tworzą przestrzeń do spotkań sąsiedzkich i aktywnego spędzania czasu na świeżym powietrzu - mówi Justyna Kardasz.

Park kieszonkowy "Skwer Polski" przy ul. Szosa Chełmińska w Toruniu

Zrealizowano układ ekologicznych ścieżek, wykonanych z poszanowaniem tzw. małej retencji, tj. z nawierzchnią mineralno-gruntową przepuszczalną dla wód opadowych. Znalazło się tu również miejsce na ogród deszczowy, oświetlenie wykorzystujące odnawialną energię słoneczną, małą architekturę wypoczynkową oraz zautomatyzowany system nawadniający, chroniący szatę roślinną przed przesuszeniem.

Obszar wzbogacono bioróżnorodną roślinnością, w tym rabatą w kolorach flagi Polski - z krzewów derenia białego "Sibirica Variegata" oraz "Spaethii", nasadzeniami róży pomarszczonej w odmianach "Alba" i "Hansa", uzupełnionymi brzozą brodawkowatą o białej korze. Ciekawym akcentem patriotyzmu toruńskiego były nasadzenia dwóch drzew grujecznika japońskiego "Pendulum", których liście jesienią wydzielały karmelowo-korzenny zapach, przypominający aromat piernika.

Na terenie tej zielonej kieszonki nie zabrakło również elementów małej architektury zwiększających świadomość o wartościach historycznych tej części miasta, w postaci tablic informacyjno-edukacyjnych i gry terenowej, do których treści przygotowała w większości Rada Okręgu nr 11 Chełmińskie.

- Dla tego parku niezwykle istotna była współpraca z Radą Okręgu, jak i Stowarzyszeniem Chełmińskie Przedmieście. To właśnie Stowarzyszenie zaproponowało tematykę uzupełniającą dla parku kieszonkowego, dzięki czemu został on pozytywnie przyjęty. Stowarzyszenie Chełmińskie Przedmieście  aktywnie uczestniczyło w procesie projektowym, a treści zamieszczone na tablicy upamiętniającej Panią Małgorzatę  Iwanowską- Ludwińską, jak i na  nadruki gry terenowej zostały przygotowane przez Stowarzyszenie Chełmińskie Przedmieście - wyjaśnia Marcin Urbański, dyrektor Wydziału Środowiska i Ekologii Urzędu Miasta Torunia. 

Ten jedenasty toruński park kieszonkowy zamknął krajoznawczy szlak kulturowo-przyrodniczy dedykowany adaptacji do zmian klimatu, który oddano do użytku mieszkańcom na przestrzeni zaledwie dwóch ostatnich lat (2023-2025). Koszt realizacji parku wyniósł 386 310 zł,  z czego dofinansowanie ze środków ZIT to 66,76 % wartości.

Przypominamy, że na realizację wszystkich parków Gmina Miasta Toruń pozyskała dofinansowanie ze środków europejskich.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: 

Zdj./grafika: Stowarzyszenie "Chełmińkie Przedmieście Tu Mieszkam"